Piotr Polak o życiu i bohaterstwie Stanisława Skarżyńskiego

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, oświadczenie moje poświęcone jest Stanisławowi Skarżyńskiemu. Urodził się 1 maja 1899 roku w Warcie koło Sieradza. Po ukończeniu szkoły powszechnej w 1908 roku naukę kontynuował w gimnazjum w Kaliszu. W czasie I wojny światowej mieszkał i uczył się krótko w Warszawie i Łocławku. W czerwcu 1916 roku wstępuje do Polskiej Organizacji Wojskowej, a w roku 1918 zdaje maturę i wraca do rodzinnej warty. W listopadzie tego roku bierze udział w rozbrajaniu Niemców, sprawując jednocześnie funkcję komendanta miasta. W następnym roku walczy już w wojnie polsko-bolszewickiej, zostaje ranny. Po wyleczeniu wraca do swojego pułku. 16 sierpnia 1920 roku w bitwie pod Radzyminem zostaje ciężko ranny. Za udział i męstwo w radzymińskiej bitwie otrzymał Srebrny Krzyż Virtuti Militari. W szpitalu przebywa ponad dwa lata. Sprawności jednak nie odzyskuje. Do końca życia kuleje narzekając na chorą nogę. Mimo tego wraca do wojskowej służby i w roku 1925 rozpoczyna naukę w Szkole Lotniczej w Bydgoszczy. Po jej ukończeniu służy w I Pułku Lotniczym w Warszawie, awansując do stopnia kapitania. W roku 1928 obejmuje funkcję dowódcy eskadry, a w roku 1933 zostaje w tym pułku dowódcą dywizjonu. Wcześniej Stanisław Skarżyński dokonuje niezwykłych lotniczych wyczynów. W roku 1931 w lutym wspólnie z porucznikiem Andrzejem Markiewiczem na samolocie PZL-2 oblatuje Afrykę pokonując ponad 25 tysięcy kilometrów. Ten lot uczynił Skarżyńskiego pilotem znanym na całym świecie. Dwa lata później, w roku 1933 dokonał wyczyną jeszcze większego. Na polskim samolocie turystycznym RWD-5 Bis przeleciał 7 maja samotnie Atlantyk, ustanawiając przy tym światowy rekrut odległości lotu. Za ten wyczyn otrzymał w roku 1936 prestiżowy medal Bleriotta jako pierwszy i jedyny Polak oraz krzyż oficerski Polonia Restituta. Warto też wspomnieć, że w ten słynny lot nie zabrał z sobą ani radia, ani sekstansu, czy kapoka lub pneumatycznej łodzi ratunkowej, a z urządzeń nawigacyjnych wyposażony był jedynie w busolę. Do legendy zaś przeszedł fakt, że Skarżyński odbył lot w garniturze, a nie w kombinezonie pilota. Po tych sportowych wyczynach poświęcił się dalszej karierze w lotnictwie wojskowym. Po kolejnych szkoleniach i kursach zostaje zastępcą dowódcy Pułku Lotniczego w Toruniu, a później w Warszawie. Latem roku 1939 w związku z mobilizacją został szefem sztabu lotnictwa Armii Pomorze, a po agresji sowieckiej ewakuowany został do Rumunii. Później przez Francję trafia do Anglii. Tutaj zostaje komendantem szkoły pilotażu. Po zgłoszeniu się do uczestnictwa w lotach bojowych przechodzi szkolenia na samolotach bombowych Wellington, zostając polskim dowódcą jednej ze stacji RAF. Jako drugi pilot bierze udział w lotach bombowych. 26 czerwca 1942 roku poleciał w załodze kapitana pilota Edwarda Rudowskiego na bombardowanie Bremy wraz z tysiącem innych bombowców. Przed dotarciem do celu maszyna została kilkakrotnie trafiona, a odłamki trafiły pod pułkownika Skarżyńskiego w obie nogi. W drodze powrotnej na skutek awarii uszkodzonych silników załoga musiała wodować na Morzu Północnym. Wydawało się, że pięcioosobowa załoga zostanie uratowana. Niestety duża morska fala zmyła ze skrzydła samolotu Stanisława Skarżyńskiego. Utonął w morskich otmętach. Pozostali członkowie załogi się uratowali. Ciało fale wyrzuciły po jakimś czasie na holenderską wyspę Terszelink. Tam też jest pochowany. Pośmiertnie awansowany został na stopień pułkownika pilota i odznaczony Krzyżem Walecznych i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W ostatnią niedzielę, 24 czerwca, w Warcie, mieście urodzin Stanisława Skarżyńskiego odbyły się uroczystości upamiętniające 70. rocznicę tego wielkiego Polaka, bohatera wojny z roku 1920, uczestnika niezapomnianych przelotów nad Atlantykiem i nad Afryką, obrońcy Anglii, wielkiego pilota, który oprócz wspomnianych polskich odznaczeń został uhonorowany francuską Legią Honorową czy brazylijskim Krzyżem Południa. Cześć jego pamięci. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.