Teresa Hoppe przypomina historię Towarzystwa Młodokaszubów

Wysoki Sejmie, od kilku lat największa organizacja pozarządowa skupiająca Kaszubów i Pomorzan, jaką jest Rzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, poświęca dany rok wybitnym osobistościom i organizacjom tego regionu. Rok 2012 został ogłoszony przez Rzeszenie Kaszubsko-Pomorskie rokiem Towarzystwa Młodokaszubów. Idea powstania Inteligenckiej Organizacji Kaszubskiej narodziła się na początku XX wieku podczas wycieczki krajoznawczej organizowanej przez Aleksandra Majkowskiego na terenie Kaszub. W tym czasie przedstawiciele Młodej Inteligencji Kaszubskiej, czerpiąc z doświadczeń swych poprzedników, Floriana Cejnowy i Hieronima Derdowskiego, uznali za celowe powołanie organizacji skupiającej Kaszubów i reprezentującej ich interesy. W późniejszym czasie Aleksander Majkowski i Jan Karnowski w kilku publikacjach przygotowali program Ruchu Młodokaszubskiego w Nurcie Kaszubsko-Pomorskim. Główne założenia zostały zaprezentowane w referacie Majkowskiego na zjeździe Młodokaszubu w Gdańsku 21 i 22 czerwca 1912 roku. Do zawiązania organizacji jednak nie doszło. Dokonało się to dwa miesiące później, 22 sierpnia 1912 roku w Gdańsku na zjeździe założycielskim. Ruch Młodokaszubski dał podwaliny nowoczesnemu ruchowi kaszubsko-pomorskiemu oraz wytyczył kierunki pracy na Kaszubach i dla Kaszubów. Za podstawowy cel towarzystwo stawiało sobie obudzenie w Kaszubach własnej świadomości etnicznej oraz promowanie wiedzy o nich, a także włączenie ich w nurt życia ogólnopolskiego. Hasło Młodokaszubów brzmiało – co kaszubskie, to polskie. I wyrażało myśl, że wbrew różnicom językowym Kaszubi stanowią niewyodrębnioną część narodu polskiego, ugruntowaną wspólną historią, kulturą oraz religią. Ważnym założeniem organizacji było przeciwstawianie się germanizacji. Potężną rolę w działaniach Towarzystwa Młodokaszubów odegrało wydawane przez ich członków pismo Gryf. Do dziś jest ono uważane za jedno z najważniejszych tytułów w czasopiśmiennictwie kaszubsko-pomorskim. Do najwybitniejszych postaci ruchu Młodokaszubskiego zaliczamy Aleksandra Majkowskiego, Jana Karnowskiego, Franciszka Kręckiego, księdza Leona Hejkę, księdza Józefa Wryczę, Franciszka Sędzickiego i Witolda Kukowskiego. Wielu działaczy młodokaszubskich zakończyło swoje życie zamordowanych przez Niemców w lasach Piaśnicy, Szpęgawska i obozach koncentracyjnych podczas II wojny światowej. Część z członków Towarzystwa zasiliła szeregi tajner o organizację wojskowej Gryf Pomorski i włączyła się w walkę z okupantem. Śmierć wielu z nich nie zniszczyła owoców pozytywistycznej pracy, którą poświęcili Kaszubom, Pomorzu i Rzeczypospolitej Polskiej. Te zasługi nie mogą być zapomniane. Bogaty dorobek młodokaszubów, który pozostawili w wielu dziedzinach życia, począwszy od narodowych poprzez uczestnictwo w ruchu niepodległościowym, a skończywszy na artystycznych, jest od kilkudziesięciu lat pomnażany przez kolejne pokolenia, a ich kaszubsko-pomorska myśl była i jest kontynuowana do dziś przez kolejne pokolenia Pomorza. Dziękuję za uwagę.