Polska 2050 wzywa rząd do debaty o KPO i transparentności

...planu odbudowy w dalszym ciągu kluczy i mija się z prawdą. A konferencja prasowa pana premiera, którą mieliśmy okazję wysłuchać przed chwilą, dowodzi, że Prawo i Sprawiedliwości chodziło tylko i wyłącznie o pozbieranie głosów w Sejmie, żeby przyjąć Krajowy Plan Odbudowy mimo sprzeciwu Zbigniewa Ziobry, a nie o to, by stworzyć dobry Krajowy Plan Odbudowy, który będzie służył Polsce, będzie służył naszym strategicznym celom i będzie faktycznie zbudowany na ponadpolitycznym konsensusie. Ale po kolei. Niestety, jak zawsze, mimo że Krajowy Plan stał się on przedmiotem wzajemnych złośliwości wymienianych pomiędzy politykami i popisów arogancji, Polki i Polacy mają już nieco dość tego typu sposobu uprawiania polityki. Obywatele i obywatelki oczekują od nas w gruncie rzeczy, że zwłaszcza gdy mówimy o tak dużych środkach finansowych, które mają się stać swoistym kołem zamachowym polskiej gospodarki na kolejną debatę, będziemy uwzględniać strategiczne potrzeby kraju w sposób odpowiedzialny o tym dyskutować, wybierając najlepsze projekty i najlepsze priorytety. Ja powtórzę to, co mówimy w zasadzie jako Polska 2050 od początku debaty nad Krajowym Planem Odbudowy w Sejmie. Nie ma i nie będzie drugiej tak dużej puli środków publicznych, środków Unii Europejskiej, z których moglibyśmy przeprowadzić kluczowe, odwlekane od wielu lat inwestycje w kraju. To jest m.in. cyfryzacja kraju, przeprowadzenie transformacji energetycznej, modernizacja gospodarki, ale również wydatki na edukację i zdrowie. Ja przypomnę, ubiegły rok zamknęliśmy deficytem na poziomie 161 mld zł, jeżeli policzymy dług, który zrodził się w ramach ustawy budżetowej i poza nią. I Polki i Polacy, podobnie jak pół miliarda obywateli Unii Europejskiej, naprawdę tych pieniędzy bardzo potrzebują. Mamy przedłużający się lockdown, który w niektórych obszarach był naprawdę bardzo odczuwalny. Ale jak powiedziałam, premier istotnie mija się z prawdą, co pokazuje, że nie ma woli rządu do debaty ponad politycznymi poddziałami nad tym niezwykle ważnym dokumentem. 17 marca wysłaliśmy nasze uwagi do Krajowego Planu Odbudowy w ramach konsultacji, podobnie jak wielu obywateli naszego kraju, podobnie jak wielu przedstawicieli strony społecznej, którzy wzięli udział w konsultacjach. Część naszych uwag pokryła się z wnioskami również Komisji Europejskiej, która oczekuje zwiększenia środków przeznaczanych m.in. na inwestycje w dużych miastach, ale także np. na rozwój transportu kolejowego. I obowiązkiem rządu jest przedstawić nam ten projekt i przeprowadzić odpowiedzialną, ponad podziałami politycznymi, debatę na sali plenarnej w Sejmie, a nie w gabinetach jakiegoś klubu opozycyjnego, gabinetach rządowych, gabinetach ministerstw. To tutaj w Sejmie, na sali plenarnej, przed wysłaniem tego dokumentu do Brukseli powinniśmy odbyć debatę na temat kształtu ostatecznego po konsultacjach społecznych i po wnioskach, które złożyła do tego pierwszego planu Komisja Europejska debatę w sposób odpowiedzialny, bo nikt nam nie wybaczy upolitycznienia tych środków europejskich. To, że wielu obywateli ma dziś wątpliwości, w jaki sposób te pieniądze będą dystrybuowane, wynika tylko i wyłącznie z tego, że rząd wiele wcześniejszych programów finansowych po prostu upolityczniał. Dlatego dzisiaj kierujemy wniosek do pani marszałek, by jeszcze przed wysłaniem tego dokumentu do Komisji Europejskiej, do Brukseli, przez rząd, tutaj w Sejmie, na sali plenarnej, odbyła się debata, w której rząd nie tylko zaprezentuje ostateczny kształt Krajowego Planu Odbudowy, ale również wszystkie kluby i koła zasiadające w parlamencie będą mogły usłyszeć od pana premiera, które nasze wnioski składane w trakcie konsultacji zostały uwzględnione, a jeśli nie, to dlaczego? Bo nasze wnioski były ważne z punktu widzenia wielu obywateli i obywatelek naszego kraju. Szanowni państwo, jako Ruch Polska 2050 mieliśmy wiele zastrzeżeń do pierwszej wersji Krajowego Planu Odbudowy. Dlatego zarówno Stowarzyszenie, jak i Instytut Strategie 2050 wzięło udział w konsultacjach tego planu. Jeszcze w marcu przygotowaliśmy pięć głównych uwag dotyczących KPO i zaprosiliśmy wszystkich, którym zależy na poprawie planu, do wysłania tych uwag w swoim imieniu. Na nasz apel odpowiedziało ponad tysiąc osób. Setki osób poparło nasze postulaty Deklaracji Neutralności Klimatycznej w 2050 roku, czy większego wsparcia samorządów. Presja obywatelska odnosi skutek ma sens. Jak słyszymy, zgodnie z uwagami naszymi i innych uczestniczących w konsultacjach, rząd przeznaczy więcej pieniędzy na inwestycje w dużych miastach, czy na rozwój transportu kolejowego. Z niecierpliwością czekamy teraz na poprawioną wersję Krajowego Planu Odbudowy. Będziemy tę presję wywierać dalej. Uważamy, że więcej pieniędzy powinny dostać samorządy. Proces wydatkowania musi być transparentny. Więcej pieniędzy należy też przeznaczyć na reformy związane z dążeniem do neutralności klimatycznej i walką ze smogiem, sprawami absolutnie kluczowymi. Mądre, zielone inwestycje są dla nas priorytetem. A nasz plan dojścia do neutralności klimatycznej w szczególe opisaliśmy w raporcie Polska na Zielonym Szlaku, dostępnym na stronie www.nazielonymszlaku.pl. Wiemy, że 80% dotacji z KPO dostaniemy w 2023 roku lub później. Najwięcej pieniędzy spłynie do Polski w latach 2024-2025. To ważne. Wierzymy, że to będą już czasy odpowiedzialnych rządów w Polsce. Cele Krajowego Planu Odbudowy będą też co roku weryfikowane przez Komisję Europejską. Sam Krajowy Plan Odbudowy poza Komisją Europejską musi jeszcze zatwierdzić Rada Unii. W porozumieniu z Komisją Europejską również te cele mogą być modyfikowane. One mogą być zmieniane. Prawidłowe wykorzystanie środków dodatkowo zapewni nowy mechanizm praworządnościowy, który zacznie już niedługo obowiązywać w Unii Europejskiej. Szanowni Państwo, jak słyszeliście Państwo, kluczowa pula środków zostanie wydatkowana z Funduszu Odbudowy w ramach Krajowego Planu Odbudowy w latach 2024-2025. I chciałam dzisiaj zadeklarować, że Polska 2050 po zmianie władzy deklaruje uporządkowanie pewnych kwestii właśnie w tym dokumencie, kiedy kluczowa pula środków będzie właśnie wydatkowana. Zwrócimy uwagę na te kwestie, na które zwracaliśmy uwagę w konsultacjach. A więc wpisanie celu neutralności klimatycznej do 2050 roku, tak, by tereny pogórnicze mogły dostać całą pulę pieniędzy w ramach Funduszu Transformacyjnego, Funduszu na odbudowę środowiska i przemiany gospodarcze regionu właśnie w związku z wygaszeniem produkcji energii z węgla. Ale zwrócimy też uwagę na konieczność zlikwidowania uprzywilejowanej pozycji spółek Skarbu Państwa, która jest widoczna gdzieś w tym dokumencie, a także wzmocnienie roli samorządów, które powinny otrzymać pieniądze na wszystkie strategiczne cele realizowane dziś przez samorządy w ramach zadań własnych i tych bezpośrednich inwestycji realizowanych na potrzeby naszych małych ojczyzn. Pani Marszałek, wielokrotnie potrafiła Pani zwoływać nagłe posiedzenia Sejmu w trybie nadzwyczajnym. Dzisiaj jest ten moment, w którym przed wyjazdem premiera do Burkseli, przed wysłaniem Krajowego Planu Odbudowy z powrotem do Komisji Europejskiej, przed jego ostatecznym zatwierdzeniem powinniśmy tu w Sejmie, na sali plenarnej odbyć otwartą debatę, która faktycznie zbuduje szeroki konsensus w sprawie Krajowego Planu Odbudowy. Czy są jakieś pytania do nas w tej sprawie? Jeżeli nie, to dziękuję. Dziękuję bardzo.