Mirosław Pampuch: Ustawa o prokuraturze to zamach na niezależność

Dzień dobry Państwu. Miał mi powitać Państwa na briefingu prasowym Nowoczesnej. Pani poseł Barbara Dolniak, pan poseł Witold Zębaczyński i moje nazwisko Mirosław Pampuch. Chcieliśmy przedstawić Państwu stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna w sprawie ustawy o prokuraturze, ale również ustawy wprowadzającej ustawę o prokuraturze. Otóż Nowoczesna nie odżegnuje się od prac nad wypracowaniem skutecznego modelu funkcjonowania w prokuraturze w Polsce. Natomiast zdecydowanie sprzeciwiamy się tym przedłożeniom poselskim, które zostały zaprezentowane przez posłów Prawa i Sprawiedliwości. Jak wiecie Państwo, ta ustawa zakłada połączenie w jednej osobie funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. I nie jest prawdą, jak chciałby poseł sprawozdawca, że takie modele funkcjonują w innych państwach Europy. Model połączenia osoby prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości w jedno funkcjonuje wyłącznie w Polsce, czy ma funkcjonować wyłącznie w Polsce. Ale ta ustawa o prokuraturze, podobnie jak ustawa o mediach, jest kolejną ustawą ściśle kadrową. Na bazie reformy prokuratury po prostu Prawo i Sprawiedliwość chce przemycić zmiany personalne w prokuraturze. Bo o czym mowa jest? Likwidowana jest prokuratura generalna zastępowana prokuraturą krajową. Likwidowana jest prokuratura apelacyjna zastępowana prokuraturą regionalną. Ale co więcej, ustawa wprowadzająca ustawę o prokuraturze wprowadza zasadę, że wszyscy prokuratorzy funkcyjni, zarówno w prokuratorze krajowej, regionalnej, okręgowej, ale również rejonowej, tracą swoje stanowiska z dniem wejścia w życie ustawy. Spowoduje to wyłącznie wymianę prokuratorów obecnie sprawujących funkcje kierownicze w prokuratorach na prokuratorów lojalnych Prawu i Sprawiedliwości. To jest ewidentny zamach na niezależność prokuratury i ewidentne upolitycznienie tej instytucji. Proszę bardzo. Szanowni Państwo, w przedłożonym projekcie posłów wnioskodawców Prawa i Sprawiedliwości ja doszukuję się dwóch szczególnie niebezpiecznych elementów. Pierwszym z nich to jest możliwość łamania przez prokuratorów prawa w imię niedookreślonego interesu społecznego. Proszę sobie to w ten sposób wyobrazić, że prokurator dostanie do ręki narzędzie, dzięki któremu będzie mógł wymuszać zeznanie, dzięki któremu będzie mógł stosować techniki przesłuchań znane z Guantanamo czy z Kiejkutów, poprzez waterboarding, podtapianie i tak dalej. I w ten sposób zdobywać materiał dowodowy. To jest niebywałe, żeby legalizować łamanie prawa przez kogoś, kto działa ze swojej instytucji jako strażnik interesu społecznego. A drugim elementem tej ustawy, które nas szczególnie jako nowoczesną niepokoi, jest możliwość udostępniania informacji o śledztwach osobom trzecim, osobom niezwiązanym z pracą prokuratorską. Mieliśmy tą sytuację już w latach 2005-2007, kiedy to na briefingach Zbigniewa Ziobry oglądaliśmy publiczne niszczenie ludzkich życiorysów. I dzisiaj te mroczne czasy wracają. W tej chwili, nim usłyszą Państwo zarzuty prokuratorskie, będzie można zorganizować często z politycznymi intencjami konferencję prasową, na której zostaniecie oczernieni. A to, że postępowanie zostanie umorzone, to już będzie wtórne, bo w obiegu publicznym ta informacja będzie krążyć. Bardzo proszę. W artykule 7, w paragrafie 1 projektu ustawy o prokuraturze zapisana jest niezawisłość, niezależność prokuratorów. Ale natychmiast w tym samym paragrafie mowa jest o wyjątkach wynikających z paragrafu 2 do 6 tego artykułu, w artykule 8 i w artykule 9. W tym projekcie przewidziane jest nawet, że prokurator przełożony nad prokuratorem prowadzącym śledztwo czy postępowanie przygotowawcze może nakazać podjęcie czynności procesowej. To już nie będzie dotyczyło tylko przebiegu postępowania, jego kierunku czy też wydawanych decyzji, ale nawet rodzaju czynności procesowej. To tego rozwiązania w dotychczasowej ustawie o prokuraturze nie było to bardzo głęboki wpływ na postępowanie prowadzone przez prokuratora. Prawo i Sprawiedliwość podnosi, że zmiany prokuratury apelacyjnej na regionalną łączą się z zakresem spraw, które te prokuratury będą prowadzić. Ale proszę Państwa już dzisiaj w prokuraturach warszawskiej, krakowskiej czy katowickiej są wydziały, które prowadzą nie tylko sprawy dotyczące korupcji czy zorganizowanej przestępczości, ale utworzone są również wydziały do spraw przestępstw gospodarczych, które powołane są zarządzeniami. Tak więc nie możemy mówić o tym, że nowe prokuratury będą miały nowe zadania, bo te zadania realizowane są już w istniejącej w tej chwili wydziałach we wskazanych przeze mnie prokuraturach. Można więc utworzyć wydziały w istniejących prokuraturach apelacyjnych. Nadto szereg przepisów i na przykład przepis dotyczący postępowania elektronicznego przewidziany w projekcie jest kompletnie niedostosowany do przepisów kodeksu postępowania karnego. Wręcz przeciwnie, pozostaje w większości przypadków z uregulowaniami przewidzianymi w kodeksy postępowania karnego w sprzeczności. Mamy w projekcie mowę o doradcach społecznych, którymi, jak zapisano, mogą być także prokuratorzy czy sędziowie w stanie spoczynku. Także, to znaczy kto jeszcze. Mamy projekt dotyczący przepisu o asystentach. Ci asystenci, od których nie jest wymagane wykształcenie prawnicze, mogą podejmować szereg czynności proceduralnych i to bardzo istotnych w prowadzeniu postępowania karnego. Tak więc osoba, która nie będzie miała wykształcenia prawniczego, ja już nie mówię aplikacji jakiejkolwiek, ale wykształcenia prawniczego będzie podejmować istotne czynności w trakcie postępowania. Kwestia finansowania ośrodków zamiejscowych przy prokuraturach regionalnych. To jest szereg kwestii, które wspólnie z tym, co przedstawili moi koledzy, powodują, że zdaniem nowoczesnej ten projekt powinien być odrzucony w trakcie pierwszego czytania. I taki wniosek, podobnie zresztą jak i inne kluby parlamentarne, również klub nowoczesna złożyła. Czy ktoś z Państwa ma pytania? Czy wyjaśniliśmy na tyle swoje stanowisko, że wszystko zostało przez nas podane? Dziękujemy bardzo w takim razie.