Maciej Lasek krytykuje specustawę CPK: 'zła, szkodliwa'

Pani Marszałek, Panie Ministrze, Wysoka Izbo, 21 czerwca 2018 roku, TVP Info, weszła w życie specustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Nowe przepisy dotyczą harmonogramu, przygotowań, przejęcia gruntów pod inwestycje. Już niedługo ma zostać zakończone studium środowiskowe. Do 2021 roku zakończą się przygotowania planistyczne i w tym samym roku ruszy budowa. Podczas spotkania z mieszkańcami gminy Baranów minister Wilcz zapowiedział, że cena metra kwadratowego będzie się wahać od 35 do 40 zł. Co prawda nie wiadomo jeszcze jak będzie wyglądało finansowanie tej inwestycji, ale autor materiału wspomina, że były prowadzone rozmowy z Chinami i Singapurem. Tyle o tym fakcie TVP Info. 7 lipca 2022 roku. Prace planistyczne nie są zakończone. Szacowany koszt całego projektu przewyższa już 400 mld zł. W ramach programu dobrowolnych nabyć pod budowę lotniska pozyskaną zaledwie 4 promile zakładanej powierzchni gruntów. Mieszkańcy miejscowości dotkniętych planowaną budową protestują. Spółka przekonuje, że pierwsze prace budowlane ruszą pod koniec 2023 roku. A Rada Ministrów prosi o przyjęcie ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego, która rzekomo jest niezbędna do sprawnej realizacji CPK. Ustawy, która zmienia na 21 ustaw i jedną uchyla. Równoczesna zmiana 22 ustaw za pomocą jednej specustawy oznacza, że mamy tu do czynienia z działaniem odstającym od reguł, które powinny obowiązywać w demokratycznym państwie prawa. Wbrew nazwie specustawa nie usprawnia procesu inwestycyjnego, lecz wynosi spółkę CPK ponad obowiązujące obecnie prawo. Ogranicza transparentność poprzez zamrożenie istniejących mechanizmów formalnej i społecznej kontroli. A wzmacnia pod względem materialnym i prawnym i tak uprzywilejowaną pozycję spółki wobec wszystkich innych interesariuszy projektu. W szczególności czyni to kosztem lokalnych społeczności, samorządów i obywateli. Spółka CPK ma się stać takim państwem w państwie, podmiotem działającym na szczególnych preferencyjnych warunkach. Wystarczy, że jakakolwiek inwestycja, choćby luźno związana z CPK, zostanie wpisana do tzw. programu wieloletniego dotyczącego CPK, np. jako inne zadanie i już będą stosować się do niej przepisy ustawy. Szeroka definicja inwestycji oraz niesprecyzowane tzw. inne inwestycje, jeżeli tylko przestrzennie oraz funkcjonalne są powiązane z projektowanym lotniskiem, mogą prowadzić do sytuacji, gdy ustawa będzie używana nie tylko do wybudowania lotniska, ale też do przestrzennie powiązanych z lotniskiem obiektów komercyjnych. Nie można tego wykluczyć. Inwestycje towarzyszące, o których mowa w ustawie, mają wiązać się z takimi samymi ograniczeniami praw obywateli i ingerencją sprawy samorządu, jak sama inwestycja lotniskowa. Inwestycje towarzyszące mogą powstawać w całym kraju. Tylko od rządu będzie zależało, czy dana inwestycja publiczna, droga, linia, kolejowa, sieć przesyłowa, urządzenie wodne będzie uznana za inwestycję towarzyszącą. Powiązanie z CPK takiej inwestycji może być w praktyce bardzo luźne. Daje za to rządowi prawo do ingerencji w życie samorządów i obywateli w całym kraju. Jeżeli ustawa wejdzie w życie, to nie powinno nikogo dziwić, że nagle prawie wszystkie inwestycje publiczne mogą stać się teraz inwestycjami towarzyszącymi. Na przykład budowa gminnej drogi w kraju, którą choćby luźno będzie można powiązać z CPK, bo przyspiesza dojazd do lotniska, będzie mogła wiązać się z prowadzeniem zakazu wydawania pozwoleń na budowę, wprowadzeniem prawa pierwokupu dla spółki celowej, czy pozwoli wojewodzie zamiast gminie wydawać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Do tych czas możliwe było realizowanie wszystkich takich inwestycji bez daleko idących ograniczeń. Dlaczego w tym przypadku ma być inaczej? Występując o tak zwaną decyzję środowiskową dla inwestycji towarzyszącej, spółka CPK będzie mogła zatrzymać procesy inwestycyjne na danym obszarze. Postępowania dotyczące wydania decyzji o warunkach zabudowy będą musiały być zostać zawieszone. Samo złożenie wniosku o decyzję środowiskową, której spółka może przecież nie dostać, nie powinno przedłużać i tak skomplikowanych procesów inwestycyjnych. Pogorszy to klimat inwestycyjny w kraju. Jest to też kolejne postanowienie, które może być nadużywane i może służyć do blokowania różnych inwestycji. Podmiot dotknięty takim nadużyciem nie będzie miał żadnego prawa do odwołania czy odszkodowania. Co do samego procesu powstawania lotniska warto wspomnieć o dwóch kwestiach. Projekt wymienia szereg ograniczeń, które mogą być wprowadzane w rozporządzeniu Rady Ministrów dotyczących obszaru przygotowania inwestycji lotniskowej. Takie jak zakaz wydawania pozwoleni na budowę, zakaz wydawania decyzji o warunkach zabudowy i gospodarowania terenu, zakaz wydzielania samodzielnych lokali mieszkalnych w budynkach. Po wydaniu rozporządzenia zwykły proces inwestycyjny w obszarze objętym rozporządzeniem będzie niemożliwy. W świetle obowiązujących przepisów promesa zezwolenia na założenie lotniska użytku publicznego może być udzielona tylko wtedy, gdy dokonano podstawowych analiz ekonomiczno-finansowych i rynkowych. Zgodnie z propozycją zawartą w ustawie tajemnicą ma pozostać obecna planowana struktura własnościowa, przewidywane źródła finansowania inwestycji, rentowność i płynność podmiotu, planowana wysokość opłat lotniskowych, planowana wysokość przychodów z tytułu opłat lotniskowych, całość planowanych przychodów. Do tego autor tej propozycji nawet nie proponuje racjonalnie uzasadnić. Można odnieść wrażenie, że projektowawcy za cel obrali sobie zładztwo planistyczne gmin. W wielu miejscach projektu i w odniesieniu do różnych sytuacji projekt zabiera możliwość określenia, przeznaczenia nieruchomości i warunków zabudowy. Dokument nie uwzględnia niczego, co by wykraczało poza punkt widzenia jej inicjatora. Pani Marszałek, Wysoka Izbo. Ustawa o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego jest zła, szkodliwa. Klub Koalicji Obywatelskiej składa wniosek o odrzuceniu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję.