Magdalena Sobkowiak-Czarnecka - Weto nie było do mechanizmu SAFE
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocniczka rządu ds. programów SAFE, wyjaśnia skutki prezydenckiego weta do ustawy z 27 lutego 2026 r. dotyczącej rozszerzenia finansowania z mechanizmu SAFE na policję, straż graniczną i Służbę Ochrony Państwa. Tłumaczy, że weto dotyczyło konkretnego rozszerzenia finansowania, a nie samego mechanizmu SAFE.
Najważniejsze ustalenia
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka przedstawia, że czwartkowa decyzja o wecie nie była odrzuceniem mechanizmu SAFE jako takiego. Ustawa w parlamencie miała na celu rozszerzenie możliwości finansowania poza siły zbrojne na policję, straż graniczną, Służbę Ochrony Państwa i projekty infrastrukturalne związane z mobilnością wojskową.
Skutki dla służb i infrastruktury
Minister pełnomocniczka wskazuje, że konsekwencją weta będzie brak możliwości wypłaty środków z mechanizmu SAFE na wymienione formacje oraz na projekty infrastrukturalne, które miały służyć także obywatelom, jak dodatkowe drogi czy mosty. Podkreśla też przykłady współdziałania służb, jak operacja TOR i wyzwania na wschodniej granicy.
Lista zakupowa i stanowisko UE
Sobkowiak-Czarnecka wyjaśnia, że decyzja pana prezydenta nie zmienia alokacji środków po stronie unijnej; Polska ma przyznane środki, a wynegocjowana lista zakupowa z projektami dla Policji, Straży Granicznej i Służby Ochrony Państwa nadal leży w Komisji Europejskiej. Problematyczne jest obecnie prawo krajowe ograniczające wypłaty na te formacje.
Dalsze działania rządu
W materiale przedstawione są też działania rządu podjęte po wecie, w tym uchwała Rady Ministrów, oraz zapowiedź starań o to, by środki trafiły do wskazanych formacji. Proszę obejrzeć pełne wystąpienie, by poznać szczegóły i kontekst rozmów prowadzonych w Pałacu Prezydenckim i na Radzie Bezpieczeństwa Narodowego.
Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.
Teraz bardzo proszę, pani minister Sobkowiak-Czarnecka, proszę. Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowne panie posłanki, panowie posłowie. Jako pełnomocniczka rządu ds. programów SAFE czuję się w obowiązku nakreślić też sytuację prawną, w jakiej się znaleźliśmy. Weto pana prezydenta, czwartkowa decyzja o wecie do ustawy o mechanizmie, instrumencie finansowym FISP nie była wetem do mechanizmu SAFE, bo nie o tym była ta ustawa. Ustawa, która była w parlamencie, przeciwko której głosowała opozycja, ustawa, która trafiła na biurko pana prezydenta rozszerzała możliwości finansowania z mechanizmu SAFE poza siły zbrojne na policję, straż graniczną, służbę ochrony państwa i projekty infrastrukturalne związane z mobilnością wojskową. O tym była ta ustawa. Nie zgadzam się ze stwierdzeniem pana prezydenta, z kilkoma stwierdzeniami z uzasadnienia weta, ale też z tym, że rząd wybrał postawę konfrontacyjną. Długie godziny spędziłam w Pałacu Prezydenckim i na rozmowach podczas Rady Bezpieczeństwa Narodowego z samym panem prezydentem i z szefem Kancelarii Prezydenta i z szefem BBN-u, później długie godziny, gdzie kilkukrotnie stawiano mi pytanie, jakie będą skutki weta. I ja na to pytanie jasno odpowiadałam. Skutkiem weta pana prezydenta będzie brak możliwości wypłaty środków z mechanizmu SAFE na straż graniczną, policję, służby ochrony państwa i projekty infrastrukturalne, które wiem, że nie są przedmiotem działań tej komisji, ale żeby odczarować może słowo mobilność wojskowa, to projekty infrastrukturalne, czyli dodatkowe drogi czy mosty byłyby do wykorzystania przez Polki i Polaków, przez obywateli na co dzień. Myślę, że ważne jest podkreślanie tego, o czym dokładnie była ustawa, bo dziś próbuje się robić mylne wrażenie, że decyzja pana prezydenta była o tym, czy Polska powinna przystąpić do mechanizmu SAFE. Ta decyzja zapadła już dawno. My tylko stworzyliśmy instrument, który umożliwiał wykorzystanie tych środków komuś więcej niż siłą zbrojną. Co więcej, przy tworzeniu listy zakupowej do mechanizmu SAFE każdy z projektów zgłoszonych przez obecne tu formacje był opiniowanym przez siły zbrojne i za każdym razem wskazywano na pełną synergię, jeżeli chodzi o współdziałanie tych projektów. Nie muszę chyba przypominać o sytuacji na wschodniej granicy czy chociażby o operacji TOR, która związana jest z aktami dywersji na torach, w co bardzo zaangażowana jest ostatnio polska policja. W piątek podjęliśmy uchwałę Rady Ministrów, która jasno mówi o tym, że zrobimy wszystko, żeby te pieniądze do formacji wyżej wymienionych tak jak mówił pan minister Kierwiński, trafiły. Decyzja pana prezydenta w żaden sposób nie zmienia niczego po stronie unijnej. Polska ma alokowane 43,7 mld euro. Lista zakupowa, która leży w Komisji Europejskiej, którą wynegocjowaliśmy jest dalej listą zakupową z projektami dla Policji, Straży Granicznej czy Służby Ochrony Państwa. Trudność, jaką dzisiaj mamy, to jest trudność spowodowana przez weto pana prezydenta, która wprost odrzuciła możliwość finansowania i zakupów dla Służby Ochrony Państwa, Policji i Straży Granicznej. Bardzo dziękuję.
