Elżbieta Stępień o wpływie podwyżki płacy minimalnej na Fundusz Alimentacyjny

W kolejnym pytaniu pani posłanki Kornelia Wróblewska, Joanna Augustynowska, pani poseł Ewa Lider, pani poseł Elżbieta Stępień i pani poseł Paulina Heninklowska, Klub Nowoczesna. Pytanie w sprawie kryterium dochodowego uprawniającego doświadczeń z Funduszu Alimentacyjnego po podniesieniu wynagrodzenia minimalnego od 1 stycznia 2017 roku. Pytanie kierowane do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. Odpowiadać będzie podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pani minister Elżbieta Bojanowska. Jako pierwsze pytanie zadaje pani poseł Ewa Lider. Bardzo proszę panią poseł o zadanie pytania. Szanowny panie marszałku, pani minister Wysoka Izba. Najniższa krajowa od 1 stycznia 2017 roku będzie wynosić 2 tys. zł brutto. Pani premier Beata Szydło podpisała rozporządzenie w tej sprawie z dnia 9 września 2016 uzasadniając to, iż kieruje się godnością polskich obywateli. Według danych Big Info Monitor oświadczenia z Funduszu Alimentacyjnego otrzymuje około 300 tys. dzieci. Tylu dłużników jest wpisanych przez gminy do jednego z rejestru dłużników. A 700 tys. dzieci jest poza kryterium. Po podniesieniu minimalnego wynagrodzenia liczba dzieci pozbawionych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego wzrośnie do 30%. Czyli razem milion dzieci nie otrzyma alimentów i ich godności jest zdecydowanie zagrożona. Kryterium uprawniające do pobierania alimentów z Funduszu Alimentacyjnego nie zostało zmienione od 2007 roku. Pomimo tego, że minimalna płaca w Polsce w roku 2007 wynosiła 697 zł netto, a kryterium stanowiło 103% tej kwoty. Od 1 stycznia 2017 roku najniższa krajowa płaca to 1459 zł netto, a kryterium stanowić będzie 50% tej kwoty. Rodzic z jednym dzieckiem, który otrzymuje minimalne wynagrodzenie nie otrzyma alimentów z Funduszu Alimentacyjnego, bo przykroczy kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów o 9 zł. Minimum socjalne według danych z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych wynosiło 1787 zł 17 groszy. Tak więc rodzic z jednym dzieckiem, który zarabiać będzie 1459 zł, nie otrzymuje alimentów i ma dochód poniżej minimum socjalnego. Moje pytanie brzmi, czy wobec powyższego rząd bierze ten fakt pod uwagę i planuje zniesienie progu uprawniającego do korzystania z Funduszu Alimentacyjnego? Bardzo dziękuję. Proszę o udzielenie odpowiedzi, panie ministra. Panie marszałku, panie i panowie posłowie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społeczeństwa za szczególną uwagę właśnie na potrzeby ochrony praw osób niezdolnych do samodzielnego utrzymania oraz na konieczność odpowiedniego ich wsparcia, a w szczególności rodzin z dziećmi na utrzymaniu. Właściwie wypracowanie takiej efektywnej i stabilnej polityki rodzinnej należy do najważniejszych kierunków działań naszego ministerstwa. I chcę podkreślić bardzo wyraźnie, że dostrzegamy wagę problemu, jaką jest powszechność zjawiska niealimentacji. A inni zadawalającą i związaną z nią niezadawalającą sprawność i skuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci. Konieczne jest zatem podjęcie szeregu działań, nie tylko o charakterze legislacyjnym, których celem będzie systemowe przeciwdziałanie zjawisku niealimentacji. Chcę podkreślić, że egzekucja alimentów prowadzona jest przez komorników sądowych na podstawie kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o komornikach oraz przepisów wykonawczych do tejże ustawy. I to od skuteczności działań komorników sądowych zależy przede wszystkim poziom egzekucji alimentów. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej nie dysponuje środkami mogącymi mieć wpływ na skuteczność i sposób prowadzenia przez komorników sądowych egzekucji orzeczeń sądowych, w tym orzeczeń dotyczących alimentów. Problematyka dotycząca egzekucji alimentów prowadzonych przez komorników sądowych, a także przepisy kodeksu karnego penalizujące zjawisko niealimentacji należą do właściwości ministra sprawiedliwości. Natomiast w ramach właściwości ministra rodziny, pracy i polityki społecznej na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów realizowane jest wsparcie materialne dla osób uprawnionych do alimentów, które ich nie otrzymują z uwagi na bezskuteczność egzekucji. I to wsparcie wtedy jest przyznawane z Funduszu Alimentacyjnego dla osób spełniających kryteria ustawowe. Kryterium dochodowe uprawniające doświadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, tak jak było powiedziane, wynosi 725 zł netto. I wysokość wyżej wymienionego kryterium dochodowego uprawniającego doświadczeń z Funduszu Alimentacyjnego może ulec zmianie na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Natomiast ja bardzo mocno chcę podkreślić, że świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, bo tu jest ta istota, założenia mają charakter zwrotny. Państwo poprzez świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego niejako kredytuje dłużnika alimentacyjnego, gwarantując wierzycielowi alimentacyjnemu otrzymanie zasądzonych alimentów. Czyli w praktyce świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego są świadczeniami finansowanymi z budżetu państwa, ponieważ stopa zwrotu tych świadczeń od dłużników alimentacyjnych jest na niskim poziomie skuteczności. Ona w 2015 roku wynosiła 13%. W 2015 roku na świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego wydatkowano z budżetu państwa prawie 1,5 mld zł, podczas gdy dłużnicy zwrócili około 193 mln zł. Biorąc pod uwagę zatem fakt, że świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego są wypłacane ze środków budżetu państwa, nie jest obecnie możliwe skierowanie tej formy do wszystkich osób uprawnionych do alimentów, które ich nie otrzymują z uwagi na bezskuteczność egzekucji. I dlatego dostępność do tych świadczeń jest właśnie uwarunkowana m.in. spełnieniem kryterium dochodowego. I trzeba też podkreślić, że to podwyższenie, ewentualne podwyższenie kryterium dochodowego jest więc związane ze stopą zwrotu. To, co powiedziałam, jest ta zwrotność, ze stopą zwrotu przez dłużników alimentacyjnych wypłacanych już świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. A to z kolei jest uwarunkowane głównie skutecznością egzekucji prowadzonych przez komorników sądowych. W związku z powyższym trzeba powiedzieć, że na dzisiejszym etapie nie są prowadzone w tym kierunku prace. Natomiast trzeba powiedzieć, że jesteśmy w kontakcie z Ministerstwem Sprawiedliwości w celu wypracowania kompleksowych rozwiązań przeciwdziałających zjawisku alimentacji. Jakby nie, kierunek polityki nie jest wzrost kryterium dochodowego i finansowanie tego z budżetu państwa, a wręcz przeciwnie, jakby zmiana świadomości społecznej. Dlatego w tym roku jeszcze chcemy przeprowadzić kampanię społeczną, której celem będzie nagłośnienie problemów związanych ze zjawiskiem niealimentacji i zachęcenia do płacenia alimentów. Jednocześnie należy wskazać, że w dniu 16 września tegoż roku Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do uzgodnień projekt uzmiany ustawy kodeks karny, który nowelizuje penalizujący niealimentację artykuł 1209 KK. Założeniem właśnie projektu jest rozszerzenie warunków karalności braku płacenia alimentów przez złożników alimentacyjnych i w konsekwencji wzmocnienie realizacji obowiązku alimentacji. Dziękuję. Dziękuję. Pytanie dodatkowe pani poseł Elżbieta Stępień. Bardzo proszę pani poseł. Z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zawartych w informacji o realizacji ustawy o pomoc osobom uprawnionym do alimentów w 2014 roku wynika, że skuteczność działań podjętych wobec dłużników alimentacyjnych wyniosła 8,3%, a łączne wydatki na świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego wyniosło około 1,5 miliarda. Czy w proponowanej przez Ministra Sprawiedliwości nowelizacji i Kodeksu Karnego w części artykułu 209 jest przewidziana rezygnacja ze znamienia uporczywości w uchylaniu się od wykonywania obowiązku opieki oraz ze znamienia narażenia uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych na rzecz bardziej zobiektywizowanego ustalenia, np. w postaci zaległości alimentacyjnej, której łączna wysokość przekracza sumę trzech świadczeń okresowych albo opóźnienia w wykonywaniu świadczenia pieniężnego inne niż okresowe, dłuższego niż 3 miesiące? Dziękuję. Dziękuję bardzo. Proszę panu minister. Panie marszałku, panowie posłowie, pani poseł, ja wskazałam najświeższe dane z 2015 roku i tam było 13%, ale to jest i tak na bardzo niskim, zwrota stopu jest na bardzo niskim poziomie i stąd to jest ten mechanizm, który próbowałam opisać. Te przesłanki, o których mówiła pani poseł są uwzględnione w tym nowelizacji podeksu karnego. Tak, dziękuję bardzo.