Piotr Borys krytykuje przedłużenie ustawy o gruntach rolnych

Szanowna Pani Marszałek, Panie Ministrze, Szanowni Państwo. Dyskutujemy w dniu dzisiejszym o jednej z poważniejszych ustaw, jeżeli chodzi o kwestię ustroju rolnego. Choć ustawę, która ma tylko automatycznie przesunąć pewne obostrzenia wynikające z możliwości sprzedaży gruntów rolnych w Polsce. Ustawa o otrzymaniu sprzedaży nieruchomości i swój byt kończy w kwietniu tego roku. Ale tak naprawdę my nie jesteśmy w stanie dzisiaj, mimo naszych próśb, dyskutować o całości tej ustawy. O podaniu jej kontroli, uwadze, wyciągnięciu stosownych wniosków po to, aby myśleć o tym, jak przyszły okres programować. Państwo chcecie tylko automatycznie przesunąć funkcjonowanie tej ustawy o 5 lat, pomijając zupełnie ustawę o ustroju rolnym, która określiła tak naprawdę zasady funkcjonowania. Przypomnę, że mówimy o milionie 300 tys. ponad hektarów gruntów rolnych, z których milion 67 tys. jest dzisiaj w dzierżawie. Istotą tej ustawy było to, aby zapanować w zasobach państwowych własności rolnej skarbu państwa nad dwoma elementami. Zabezpieczyć przed spekulacją zakupu ziemi, szczególnie przez cudzoziemców, przypomnę, że mieliśmy 12-letni okres ochrony po wejściu do Unii Europejskiej. Po drugie, tak regulować rynek, aby ten rynek dawał możliwości rozwoju rodzinnych gospodarstw rolnych. Tymczasem od roku 2015 do roku 2020 wzrosła liczba sprzedawanych gruntów o 227% gruntów sprzedawanych cudzoziemcom. Przypomnę, w 2015 roku to 412 hektarów, w 2019 roku to 1349, a więc w tym zakresie ustawa nie chroni właściwie. Po drugie, o ile ceny w zasobach rolnych skarbu państwa utrzymały się na stałym poziomie, o tyle ceny rynkowe hektara wzrosły do ponad 47 tys. zł za hektar, a w niektórych regionach nawet do 60 tys. zł. Więc nie ma możliwości tak naprawdę sprawdzenia, że ta ustawa ochroniła tak naprawdę ceny gruntów rolnych, w tym obiegu już prywatnym, w zakupie przez rolników. Często te ceny są zaporowe, nie pozwalają rolnikom na rozwój własnych gospodarstw. A więc w tym zakresie ustawa też nie do końca spełnia swoje oczekiwań. Dlatego my oczekujemy od państwa tego, aby poddać ją na początku pełnej dyskusji, a następnie po tym, po ewoluacji dokonać określonych wniosków i procedować. My dajemy, państwo dajecie za mało czasu, dlatego że dzisiaj Senat ma 30 dni, prezydent 21 jeszcze wróci zapewne do Sejmu, że nie zdążymy z tą ustawą. Więc znowu procedujemy na ostatnią chwilę. Tak się nie proceduje nad bardzo poważną ustawą, która decyduje o ponad milionie gruntów rolnych. Nie w ten sposób. Żądamy przede wszystkim dyskusji. Kolejna rzecz. Myśmy zgłosili wniosek o debatę w sprawie ustroju rolnego. Mianowicie uważamy, że to jest postulat większości izb rolniczych i rolników, aby zwolnić do 5 hektarów zakazu możliwości sprzedaży gruntów. Bo większość transakcji, ponad 13 tysięcy, która wpłynęła do agencji, do KOWR-u, to są właśnie małe grunty do 3,3 hektara. Agencja zapchała się tak naprawdę tymi drobnymi wnioskami, zamiast chronić to, co najistotniejsze. A więc chronić większe obszarowe grunty przed spekulacją, przed właśnie nabywaniem przez osoby de facto nieuprawnione. Więc w tym zakresie uważamy, że powinno być zwolnienie z możliwości jakby tego embarga na zakup do 5 hektarów. A następnie tak naprawdę bez ani pierwokupu, przez KOWR, ani przez wyrażanie stosownej zgody. Kolejna sprawa związana jest przede wszystkim z przywiązaniem rolnika do ziemi. Otóż rolnik powinien wykonywać osobiście pracę, a niekoniecznie być przywiązany w gminie do tego, aby mieć możliwość zakupu gruntów. Kolejna sprawa to jest kwestia uprawnień kościoła i związków wyznaniowych, którą poddawaliśmy. Następna sprawa dotyczy de facto przedłużających się dzierżaw, które wstrzymują przede wszystkim możliwość zakupu rolnikom stosownych gruntów. To jest bariera szczególnie dla młodych rolników, którzy mogą ewentualnie dzierżawić, a nie mogą zakupować gruntów. Dlatego, że dzierżawa stała się podstawową funkcją zarządzania zasobami, a tak naprawdę nie pozwala na rozwój rodzinnych gospodarstw rolnych. Kolejna sprawa dotyczy kwestii związanych z naszymi poprawkami. Otóż chcielibyśmy złożyć dwie poprawki, o których uzależniamy w poparcie tej ustawy. Mianowicie pierwszą poprawkę, aby przedłużyć ustawę o dwa lata, a nie o kolejne pięć. Po to byśmy mieli czas na stosowną jeszcze analizę i takie przekształcenia w tej ustawie, które faktycznie dawałyby możliwość zakupu gruntów przez rodzimych rolników, a jednocześnie pozwalały na rozwój gospodarstw. I drugą poprawkę, która będzie związana z corocznym przedstawieniem przez ministra informacji wysokiemu sejmowi z działalności tej ustawy. Sejm ma prawo wiedzieć i kontrolować, jak wygląda realizacja tej ustawy. I od tych dwóch poprawek będziemy uzależniać stosowne poparcie lub głosowanie przeciw. Ja na ręce pani marszałek przedstawię te dwie poprawki. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo, panie pośle. Dziękuję.