Marzena Okła-Drewnowicz wzywa: chronić seniorów przed wyłudzeniami

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, oszustwa związane z wyłudzeniami mieszkań od osób starszych to tak naprawdę jedne z najbardziej perfidnych oszustw. Ludzie, których motywuje chęć szybkiego wzbogacania się i przejęcia mienia znacznej wartości, wykorzystują osoby starsze w niezwykle trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Osoby starsze w ostatnich latach często wpadały w spirale zadłużenia. Przez 8 lat, między 2015 a 2023 rokiem, według danych Skajowego Rejestru Długów, zadłużenie polskich seniorów wzrosło dwukrotnie z 3 do 6 mld zł. Jednocześnie niewystarczające działania państwa, jeśli chodzi o opiekę nad osobami starszymi w ich domach. Tak, można powiedzieć, że przez te wszystkie lata te zjawiska wystawiły wiele osób w dojrzałym wieku na pastwę wszelkiego rodzaju naciągaczy. Zdiagnozowaliśmy, że jednym z przykładów takich oszustw jest wykorzystanie mechanizmu mieszkanie za opiekę. Oszuści polują na osoby zadłużone, czy na przykład opiekujące się osobami z niepełnosprawnościami. Oferują stałą pomoc w zamian za przepisanie na nich nieruchomości. Często tak formułują omowy, że taki obowiązek trudno jest wyegzekwować. Inna metoda to przywołana przez panią poseł historia szajki z Pomorza. Notariusze mieli namawiać klientów do brania pożyczek pod zastaw swoich nieruchomości. Oszustwa są tym bardziej bulwersujące, że dokonują ich osoby reprezentujące w jakiś sposób majestat państwa. Wzbudzające szczególne społeczne zaufanie. Tak działo się m.in. w tej pomorskiej sprawie. Problemem jest także nieuregulowany rynek opierający się na tzw. dożywotnym świadczeniu pieniężnym. O ile jeszcze zarządów koalicji Platformy Obywatelskiej i PSL-u udało się uchwalić ustawę o odwróconym kredycie hipotecznym, to kwestia umów dożywocia wciąż pozostaje niedostatecznie rozwiązana. Jedno jest pewne. Musimy ochronić polskich seniorów przed oszustami. Zaproponujemy rekomendacje, które złożą się w kompleksowy program bezpieczeństwa seniora w aspekcie mieszkaniowym i finansowym, cyberbezpieczeństwa oraz wsparcia psychologicznego. W związku z tym podjęłam już współpracę czy to z Ministerstwem Sprawiedliwości, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendą Główną Policji, czy też z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Pani poseł pytała konkretnie o tę współpracę w jakim zakresie. W trakcie już dotychczasowych konsultacji ustaliliśmy, jakie mamy priorytety i w którą stronę pójdziemy w tej współpracy w kierunku przygotowania rekomendacji. I tak na przykład w Ministerstwie Sprawiedliwości wiemy, że procedowany jest projekt ustawy o instrumentach wsparcia podejmowania decyzji, który ma zastąpić ubezwłasnowolnienie, które dzisiaj jest stosowane. Więc to jest bardzo ważny projekt, dlatego że szczególnie jest on potrzebny w sytuacji, w której są osoby starsze dotknięte chorobami otępiennymi. W kwestii, również kwestia umów do żywocia. W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, wspólnie z Komendą Główną Policji rozmawiamy już o całym programie związanym z cyberbezpieczeństwem, ale też i pod kątem innych oszustw mających miejsce, jeśli chodzi o osoby starsze. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, nawet przed chwilą rozmawiałam z panią wiceminister Nowakowską. Tutaj niezbędne jest uregulowanie kwestii związanych z opieką nad osobami starszymi, choćby z kwestią związaną z kierowaniem do Domów Pomocy Społecznej i z ponoszeniem odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Więc te główne tematy, jeśli chodzi o te główne tematy dotyczące zmian z tymi właśnie resortami, które wymieniłam, one dotyczą przede wszystkim tych obszarów. Bardzo dziękuję. Dziękuję.