Menu
VideoParlament
VideoParlament Polska polityka w jednym miejscu — pobierz aplikację
Pobierz
VideoParlament
VideoParlament dla Windows Pobierz aplikację desktopową — powiadomienia o nowych wystąpieniach
Pobierz
PiS: SAFE grozi niewypłacalnością, proponuje dywidendy

PiS: SAFE grozi niewypłacalnością, proponuje dywidendy

PiS 23 lutego 2026 krytycznie ocenił program SAFE, wskazując na zmienne oprocentowanie, warunkowość i ryzyko walutowe oraz przedstawił alternatywy finansowania zbrojeń. Politycy alarmują, że program mógłby narazić państwo na problemy z wypłacalnością przy zatrzymaniu środków z zagranicy.

Główne zarzuty


PiS wskazuje, że oprocentowanie kredytów w ramach SAFE jest zmienne i mniej atrakcyjne niż zapowiadano, a mechanizm warunkowości oraz ryzyko walutowe mogą znacząco podwyższyć koszty. Politycy przedstawili symulacje, które pokazują, że zmiana kursu o 50 groszy między złotówką a euro zwiększa oprocentowanie o około 1% i stwarza realne ryzyko dla budżetu.

Alternatywne źródła finansowania


W wystąpieniu zaproponowano finansowanie z krajowych instrumentów dłużnych oraz użycie majątku narodowego: rekwirowanie majątków rosyjskich oraz przeznaczenie dywidend spółek Skarbu Państwa na zbrojenia. Jako przykład podano środki przeniesione z Orlenu (wspomniano 15 miliardów) i postulat, by dywidendy narodowych spółek zabezpieczały finansowanie bez zewnętrznej warunkowości.

Konsekwencje budżetowe


Politycy podkreślali, że przy rosnącym deficycie państwo nie może brać na siebie ryzyka zmiennego oprocentowania i braku gwarancji wypłat. Wskazano, że zatrzymanie transz zewnętrznych mogłoby zmusić Polskę do realizacji zobowiązań bez zabezpieczonych środków - scenariusz porównany w wystąpieniu do greckiego kryzysu.

Polityczny kontekst


PiS stawia pytanie o suwerenność decyzji zakupowych i możliwość budowania polskiego łańcucha wartości bez zewnętrznych ograniczeń. W wystąpieniu zawarto wyraźne odrzucenie programu SAFE w obecnej formie oraz prezentację krajowych, mniej ryzykownych rozwiązań finansowania zbrojeń.

Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.

Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →

Transkrypcja
Ja chcę zapytać jeszcze o stosunek do programu SAFE, skoro do niedawna wypowiedzi polityków Prawa i Sprawiedliwości chwaliły ten program. Co się zmieniło i czy nie chodzi o to, że władza będzie mogła się chwalić tym programem, tymi pieniędzmi i stąd nagły sprzeciw? Z racji na to, że mamy trochę ograniczenie czasowe, to popojedynczo. Dobra, to Waldek, gdybyś odpowiedział na to. Szanowni państwo, zmieniło się tyle, że postawiliśmy jasne i twarde pytania, na które nie znaleźliśmy odpowiedzi albo nasze wątpliwości się po prostu potwierdziły. Po pierwsze, oprocentowanie kredytów zmienne, wcale nie tak atrakcyjne, jak było zapowiadane. Po drugie, pełna warunkowość, co jest nieakceptowalne. Po trzecie, ryzyko walutowe. Szanowni państwo, eksperci obliczyli, że różnica i zmiana kursowa między złotówką a euro 50 groszy powoduje, że oprocentowanie tych kredytów wzrasta o 1%. Więc, szanowni państwo, jest żadna opłacalność, a ogromne ryzyko z tym związane. Ja przeprowadziłem taką symulację, co by się wydarzyło, gdyby na cztery transze, dwie transze były wypłacone i po tych dwóch transzach, na rzecz wykonawcy, który produkuje jakieś uzbrojenie, doszło do zatrzymania płatności z Brukseli, z Berlina. Szanowni państwo, państwo polskie stanęłoby przed niewypłacalnością w najzwyczajniejszym świecie, bo musiałoby realizować kontrakty i wypłacać wykonawcom środki, natomiast nie miałoby zabezpieczonych środków w budżecie. To byłby scenariusz grecki. My na takiego rodzaju ryzyko po prostu sobie pozwolić nie możemy. Jeszcze jedną rzecz pani powiem. W momencie, kiedy budżet trzeszczy i jest potężny problem deficytowy, jak pani może obsłużyć dług, gdzie tak naprawdę jest zmienne oprocentowanie i jeszcze kwestia rozliczeń. Nie ma pani żadnej pewności do obsługu długu. To jest jedna rzecz. Druga rzecz, ja mam, może nawet nie mówiłem o tej propozycji wcześniej, jest wiele prostszych propozycji do zabezpieczenia ciągu zbrojeń w Polsce. Tam takie dwie. Pierwsze, to co zgłaszało Prawo i Sprawiedliwość, kwestia rekwirowania majątków rosyjskich. Mamy pieniądze. Druga kwestia. Jeżeli mamy taką strukturę spółek Skarbu Państwa, to może ta dywidenda, która jest pobierana ze spółek Skarbu Państwa procentowo do udziałów, to może państwo przeznaczyłoby ją na zbrojenia? Tak mówiąc szczerze. Przecież pamiętam, że jeszcze za moich czasów, jak już odchodziłem, 15 miliardów zostało wzięte z Orlenu na zamrożenie cen paliw. Przecież nie musi Ministerstwo tych środków konsumować. Dywidenda spółek proporcjonalnie powinna iść na zbrojenia. Przecież to są spółki narodowe. Wszyscy jesteśmy ich właścicielem. Czy nie byłoby uczciwie przerzucać całą dywidendę, oczywiście procentowo dzielić ją do udziałów, to jest normalne, przerzucić na zbrojenia? Proszę bardzo, jest finansowanie, a nie przejadać tych środków. Bez warunkowości, bez ryzyku. Nie ma warunkowości, nie ma pani ryzyka walutowego, nie ma pani kwestii odsetek, różnych innych rzeczy. Ma pani stabilność. Majątek narodowy, który jest własnością wszystkich, buduje wszystkich bezpieczeństwo. Bez wskazania odbiorców, bez wskazania producentów, bez ograniczenia amerykańskiego sprzętu. Ma pani stabilność, może pani budować zakłady, może pani realizować polski łańcuch wartości w tych zamówieniach. Można wiele wspaniałych rzeczy. Ale przepraszam, czy ktoś w ogóle o tym pomyślał? Po co myśleć? Ale czy nie jest tak, że mechanizm warunkowości obowiązuje od lat i chodzi po prostu o uczciwe wydawanie środków unijnych? Nie pani redaktor, to chodzi tak naprawdę o uznaniowość Komisji Europejskiej. Uznaniowość Komisji Europejskiej, czyli tak naprawdę widzimy się polityczne. I skoro mamy alternatywę, bo to jest ważne, to nie jest tak, że my jesteśmy przeciwko programowi SAFE, a nie wskazujemy na alternatywę. Mówimy o instrumentach dłużnych krajowych, czyli jest alternatywa. Więc jakby tej alternatywy nie było, to moglibyśmy wtedy poważnie dyskutować o tym. Ale my wskazujemy na jasną alternatywę, czyli wybieramy to, co stwarza mniejsze ryzyka i daje większą elastyczność. Szanowni państwo, dalej, bo...

---