Ewa Matecka: Senat popiera prawo 13-latków do pomocy psychiatrycznej

Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji i Zdrowia o uchwalonej przez Sejm w dniu 25 czerwca 2025 roku ustawie o zmianie ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, sprawozdanie zawarte w druku 366 a. Marszałek Senatu dnia 27 czerwca 2025 roku skierowała ustawę do Komisji. Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu 14 lipca 2025 roku Komisja wnosi Wysoki Senat uchwalić raczy załączony projekt uchwały. A projekt uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej brzmi Senat po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2025 roku ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty przyjmuje tę ustawę bez poprawek. I taka jest propozycja Komisji, Senackiej Komisji i Zdrowia. Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, Jest to poselski projekt ustawy, ale wypracowany w uzgodnieniu i we współpracy i z poparciem Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Sprawiedliwości, Rzecznika Praw Pacjenta i Rzecznika Praw Dziecka. Celem omawianej ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty jest przede wszystkim podniesienie standardu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, wzmocnienie pozycji małoletniego w zakresie jego prawa do informacji o stanie zdrowia, wzmocnienie rodziny w całym tym procesie oraz przeciwdziałanie sytuacjom kryzysowym młodych ludzi w związku z ich złym stanem emocjonalnym i psychicznym. Cele te zostaną osiągnięte poprzez proponowane zmiany w obu tych ustawach. Jest grubsza rzecz, ujmując te zmiany to, po pierwsze nadanie małoletniemu, który ukończył 13 rok życia prawa do uzyskania bez zgody przedstawiciela ustawowego świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej realizowanych w warunkach ambulatoryjnych, w sytuacji kiedy nie jest możliwe uzyskanie tej zgody od opiekuna prawnego. Nałożenie też na małoletniego, który ukończył 13 rok życia obowiązków, a mianowicie podanie swoich danych jak i danych ustawowego opiekuna. Ustawa też proponuje nadanie praw opiekunom małoletniego, który ukończył 13 rok życia. Ustawa to nadaje prawa, ale też nakłada obowiązki na lekarzy i podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych osobom małoletnim, w tym szczególnie, co jest bardzo istotne, obowiązek zawiadomienia w ciągu 7 dni opiekuna ustawowego o udzielonym świadczeniu i stanie zdrowia dziecka. Przy czym lekarz ma też prawo, aby odstąpić od tego obowiązku w sytuacji zagrożenia dobra dziecka. Wówczas, jak przewidują proponowane zmiany, dokonuje zawiadomienia sądu opiekuńczego. W dyskusji na posiedzeniu Synawskiej Komisji Zdrowia w dniu 14 lipca 2025 roku, swoje pełne poparcie dla proponowanych zmian wyraził obecny na tym posiedzeniu wiceminister zdrowia pan Jerzy Szafranowicz, ponadto przedstawicielka biura Rzeczniczki Praw Dziecka oraz to, co bardzo ważne, osoby reprezentujące ludzi młodych, obecne na tym posiedzeniu, a był to przewodniczący Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole do Spraw Młodzieży i członkini Rady Młodzieży. Głos poparcia usłyszeliśmy również od przedstawic pani prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska. Głos zabrał również prawnik reprezentujący ruch Polska Federacja Ruchów Obrony Życia. Obecne na posiedzeniu Komisji Zdrowia autorka pani poseł Marta Golbik reprezentująca autorów ustawy, zabrała głos uzasadniając konieczność prowadzenia tych zmian, wskazała na pograszającą się sytuację zdrowia psychicznego młodych ludzi, będących często poddanych nasilającym się wielu bodźcom, trudnym sytuacjom, z którym niezwykle trudno sobie młodym ludziom poradzić bez rzetelnego i fachowego wsparcia specjalistów bądź rodziny już we wczesnym dzieciństwie. Wskazała również na to, co bardzo istotne w tej ustawie, a mianowicie na udział i pełną współpracę z opiekunem ustawowym i rodzicami w całym tym procesie, tam gdzie jest to możliwe i gdzie nie zagraża to dobru dziecka. Bardzo ważny głos młodych ludzi, a mianowicie przewodniczącego Rady Młodzieży Przyparlamentarnych w Zespole ds. Młodzieży pana Miłosza Kozikowskiego, który w swoim wystąpieniu podczas posiedzenia komisji wskazywał na to, że dla młodego pokolenia ta forma wsparcia jest bardzo pilną potrzebą, nie jest żadnym lukcusem ani ekstrawagancją i że dziś młodzi ludzie z konieczności sięgają bardzo często do treści dedykowanych przez sztuczną inteligencję bądź szukają pomocy wśród swoich rówieśników i rodziców, jeżeli jest to oczywiście możliwe. Młodzi ludzie na posiedzeniu Senackiej Komisji Zdrowia zaopelowali o spojrzenie na ten problem z perspektywy ich właśnie, z perspektywy ludzi młodych. Reprezentująca biuro Rzecznika Praw Dziecka powiedziała, że popiera w pełni wszystkie te zmiany i wskazała na kilka konkretnych przykładów, których niemożliwe było udzielenie pomocy dziecku ze względu na stanowczy sprzeciw i brak zgody opiekunów prawnych czy rodziców i doprowadzało to bardzo często do sytuacji niezwykle trudnych i dalszego pogorszenia się stanu zdrowia dziecka. Na posiedzeniu Senackiej Komisji Zdrowia, jak już wcześniej mówiłam, obecny był prawnik reprezentujący Polską Federację Ruchów Obrony Życia, który również wyraził swoje stanowisko i mimo iż uznał, że jest to kwestia niezwykle ważna, bardzo ważna, to wskazał na kilka jego zdaniem bardzo istotnych ograniczeń, a mianowicie ograniczeń władzy rodzicielskiej, co koliduje z zapisem artykułu 48 Konstytucji Rzeczypospolitej, wskazał też na zachwianie proporcjonalności ograniczenia praw rodzicielskich i kwestionował całą procedurę ujawniania informacji o danych rodziców. Te kwestie, na które wskazał pan prawnik reprezentujący Polską Federację Ruchu Obrony Życia, jakby nie są aktualne, albowiem nie znajdują pokrycia w zapisie najnowszej wersji tejże ustawy zawartej w druku 1372, gdzie właśnie rodzice bądź opiekunowie prawni są włączeni, są informowani i mogą brać udział w całym procesie konsultacji z małoletniego psychologiem. Duże poparcie na posiedzeniu Komisji Zdrowia wyraziła również pani prezes Izby Gospodarczej Informacja Polska, która wyrażając swoje poparcie podjęła również gotowość dalszej współpracy przy ewentualnej zmianie tychże ustaw, które mogą być procedowane w przyszłości. Swoje stanowisko wobec omawianej ustawy przedstawiło również biuro legislacyjne, wskazując na kilka uwag szczegółowych, a mianowicie na niezbyt poprawne czasami formułowanie zapisów, co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw, wskazał na kilka mankamentu wynikających z prawidłowych zasad techniki prawodawczej, jak i wygłoś u uwagi natury redakcyjnej. Senacka Komisja Zdrowia, mając na uwadze pilną potrzebę szybkiego procedowania nad tą ustawą, jak i mając świadomość, być może w niedalekiej przyszłości do wprowadzenia kolejnych zmian do obu ustaw, przyjęła projekt ustawy bez zmian w głosowaniu jednogłośnie. Dziękuję bardzo.