Kancelaria Prezydenta przedstawia wniosek o referendum klimatyczne

00:01 Szanowna Pani Marszałek, Wysoki Senacie, Szanowni Państwo. 00:08 Mam zaszczyt w imieniu Prezydenta Rzeczpospolitej 00:12 przedstawić Wysokiej Izbie wniosek Pana Prezydenta Karola Nawrockiego 00:16 w sprawie ogólnokrajowego referendum na temat unijnej polityki klimatycznej. 00:22 Zacznę od tego, co nie padło dzisiaj podczas debaty porannej, 00:32 kiedy to obradowały komisje, od spraw, które tak naprawdę rozstrzygną się w polskich domach. 00:40 Zacznę od konkretnych, bezlitosnych liczb, które już niedługo zdemolują 00:45 domowe budżety milionów Polaków, a które są podstawą inicjatywy 00:50 złożonej przez Pana Prezydenta. 00:55 Prezydent Rzeczpospolitej, przedkładając ten wniosek, wskazał właśnie, 00:59 że składa go w imieniu milionów polskich rodzin, rolników, przedsiębiorców, 01:05 dla których unijna polityka klimatyczna, a w szczególności 01:09 bezwzględny mechanizm podatkowy o nazwie ETS2, 01:13 nie jest kwestią tylko i wyłącznie ochrony środowiska, 01:17 lecz przede wszystkim jest kwestią stabilności finansowej i obrony 01:23 bardzo często przed skrajnym ubóstwem, czy też po prostu przed upadkiem przedsiębiorstw. 01:32 Zacznijmy od faktów i twardych danych, które kryją się za tym wszystkim, 01:39 co stoi za ETS2. 01:41 Wyliczenia ekspertów oparte na zweryfikowanych prognozach cen uprawnień do emisji CO2 01:48 dostarczonych przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami 01:52 oraz analizy prestiżowych ośrodków badawczych pokazują nadchodzący dramat 01:58 w sposób niezwykle klarowny. 02:01 To nie są spekulacje, to jest niestety pesymistyczny, 02:06 ale całkowicie realny scenariusz górnej granicy kosztów, 02:09 które uderzą w Polskę. 02:12 Wyobraźmy sobie zwykłą polską rodzinę. 02:16 Rodzinę mieszkającą w domu jednorodzinnym, takim średnim gospodarstwie domowym, 02:23 zlokalizowanym na polskiej wsi, który ogrzewany jest węglem. 02:29 Rodzina ta z braku infrastruktury lub środków na gigantyczne inwestycje 02:34 zużywa rocznie 3-4 tony węgla. 02:37 Ta sama rodzina posiada jeden kilkunastoletni samochód z silnikiem diesla, 02:44 który dojeżdża do pracy, dowozi dzieci do szkoły, 02:48 przejeżdżając średnio blisko 20-22 tys. kilometrów rocznie. 02:54 Życie polskiej rodziny... 02:58 Czy wiecie państwo, ile ta przeciętna polska rodzina zapłaci 03:01 z tytułu nowego podatku emisyjnego ETS-2, 03:03 który bezlitośnie wejdzie w życie w 2028 roku? 03:09 W roku 2028, tuż przed pełnym uderzeniem w systemu, 03:14 roczne obciążenie tej rodziny z tytułu droższego ogrzewania i droższego paliwa 03:19 wyniesie około 7-8 tys. zł brutto rocznie. 03:24 To prawie 600-700 zł chudszy portfel każdego miesiąca. 03:29 W roku 2030 ten koszt wzrośnie do blisko 12 tys. zł rocznie. 03:38 W roku 2035, kiedy cena uprawnień ETS-2 03:41 osiągnie prognozowane 280 euro za tonę CO2, 03:47 ta sama rodzina za samo ogrzewanie domu i paliwo do jednego auta 03:52 będzie musiała zapłacić ponad 20 tys. zł rocznie. 03:58 Prawie 200% wzrostu opłat w ciągu niespełna dekady. 04:05 Oni nie palą węglem z lenistwa, oni często nie mają alternatywy, 04:11 a koszt głębokiej termomodernizacji ich domu, 04:14 wymagany przez kolejną unijną dyrektywę budynkową, 04:17 to od 100 do 300 tys. zł. 04:21 Skąd ci ludzie mają wziąć na to pieniądze? 04:26 Spójrzmy dalej. Polski rolnik. 04:29 Weźmy pod uwagę gospodarstwo rolne o powierzchni 40 ha. 04:34 To według GUS średnie rodzinne gospodarstwo rolne żyjące właśnie z rolnictwa, 04:40 prowadzące intensywną produkcję. 04:43 Rolnik ten ogrzewający swój 150-metrowy dom węglem, 04:47 użytkujący ciągniki, maszyny polowe oraz samochód dostawczy na drogach publicznych 04:53 odczuje te koszty w sposób dewastujący. 04:57 ETS-2 nakłada opłatę bezpośrednio na dostawcę paliwa. 05:02 Obciążenie dotknie całości zużywanego oleju napędowego, w tym tego do maszyn rolniczych. 05:08 W roku 2028 dodatkowy koszt klimatyczny dla takiego gospodarstwa przekroczy 35 tys. zł. 05:17 W roku 2030 wzrośnie do około 55 tys. zł. 05:21 To są symulacje oparte o materiały, o których wcześniej mówiłem. 05:26 W roku 1935 polski rolnik zapłaci aż ponad 100 tys. zł rocznie dodatkowych kosztów. 05:32 Ponad 100 tys. zł dodatkowego podatku za to, że produkuje w Polsce polską żywność. 05:40 Szanowni Państwo, te koszty zrujnują rentowność gospodarstw, 05:45 a ceny żywności w sklepach poszubują w kosmos, uderzając we wszystkich Polaków. 05:51 Szczególnie tych najuboższych. 05:54 To nie jest ochrona klimatu, to jest niestety sabotaż polskiej wsi. 06:01 Trzecia grupa. 06:03 Polskie firmy transportowe. 06:05 Duma narodowa. 06:07 Sektor, który zdominował europejski transport drogowy. 06:11 Przyjmijmy założenia. 06:13 Jeden zestaw ciężarowy pod pełnym obciążeniem, przejeżdżający 160-180 tys. km rocznie. 06:20 W roku 1928 dodatkowy koszt ETS-2 dla jednego takiego pojazdu to blisko 100 tys. zł. 06:27 W roku 2030 koszt rośnie do ponad 150 tys. zł. 06:31 A w roku 1935 to porażająca estymacja 250-300 tys. zł tylko na jeden samochód. 06:40 Proszę mi powiedzieć, która polska firma to wytrzyma? 06:44 Te koszty doprowadzą do masowych bankrutstw polskich przewoźników, 06:47 utraty setek tysięcy miejsc pracy w całym łańcuchu logistycznym. 06:53 Sumując koszty wdrożenia dyrektywy ETS-2 oraz koszty całej polityki klimatycznej 07:03 prowadzonej przez Unię Europejską w skali całego państwa, 07:08 według zaktualizowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu, 07:12 realizacja scenariusza przyspieszonej transformacji do 2040 roku 07:17 będzie kosztować Polskę 3,5 biliona złotych. 07:22 Przy PKB wynoszącym w 2025 roku 3,9 biliona złotych 07:28 oznacza to, że jako państwo musimy rok w rok do 2040 roku 07:33 przeznaczać blisko 6% naszego PKB wyłącznie na cele klimatyczne. 07:40 Szanowni Państwo, jaki jest globalny sens tego gigantycznego wyrzeczenia, 07:44 tych gigantycznych kosztów, które będą musieli ponieść Polacy. 07:49 Cała Unia Europejska odpowiada dzisiaj za zaledwie 6% globalnych emisji gazów cieplarnianych. 07:55 Podczas gdy Europa niszczy swój przemysł i zamyka zakłady, 07:59 Chiny w ciągu jednego roku zwiększają swoje emisje o więcej, 08:03 niż Unia Europejska zdoła zredukować przez niemal dwie dekady. 08:07 Od 1990 roku emisje w Unii Europejskiej spadły o 35%, 08:13 podczas gdy globalnie wzrosły o 63%. 08:17 W tym ponad dwukrotnie w Chinach i ponad trzykrotnie w Indiach. 08:22 Produkcja ucieka z Europy do krajów o niższych standardach. 08:25 To zjawisko tzw. ucieczki emisji, co sprawia, że globalne emisje rosną, 08:31 a my tracimy miejsca pracy, suwerenność i pieniądze. 08:37 Chciałbym przedstawić jeszcze kontekst drugiego wniosku pana prezydenta. 08:41 Pamiętamy, że parę miesięcy temu Senat odrzucił pierwszy wniosek prezydenta o referendum. 08:51 Pamiętam wystąpienia przedstawicieli dzisiejszej większości rządzącej, 08:55 kiedy prezydent Rzeczpospolitej Karol Nawrocki skierował pierwszy wniosek o referendum. 09:02 Nie chcieliście państwo rozmawiać o merytorycznym sensie tego głosowania. 09:06 Zasłanialiście się uchybieniami formalnymi, treścią pytania. 09:11 Twierdziliście, że pytanie referendalne zawiera ocenę skutków polityki klimatycznej. 09:17 Przekonywaliście, że wskazywanie w pytaniu na wzrost kosztów życia i cen energii 09:21 uniemożliwia obywatelom obiektywny wybór. 09:25 Tamte zarzuty proceduralne i rzekoma troska o pytanie 09:30 były niczym innym jak wygodnym politycznym alibi. 09:35 Dzisiaj z nowym pytaniem to alibi całkowicie i bezpowrotnie upada. 09:42 Prezydent Rzeczpospolitej, wykazując się maksymalną dobrą wolą, 09:47 szacunkiem do instytucji parlamentarnych, w pełni uwzględnił wcześniejsze zastrzeżenia. 09:54 Pytanie referendalne brzmi dzisiaj prosto, przejrzyście i skrajnie neutralnie. 09:59 Czy jest pani pan za realizacją przez Polskę polityki klimatycznej Unii Europejskiej? 10:08 Wszystkie szczegóły, definicje, obiektywne konsekwencje odpowiedzi tak lub nie 10:13 zostały precyzyjnie rozpisane w objaśnieniu na karcie do głosowania. 10:18 To modelowe, wzorowe rozwiązanie zgodnie z najlepszymi standardami demokracji bezpośredniej, 10:23 łączące prostotę pytania z pełną świadomością wyborców. 10:27 Jeśli dzisiaj większość senacka odrzuci ten wniosek, tak jak rekomendowała komisja, 10:36 jak komisje, które do południa nad tym wnioskiem procedowały, 10:41 to Wysoka Izba i większość rządząca udowodni w sposób ostateczny i niepodważalny, 10:48 że te wszystkie debaty o wadach formalnych pytania były niestety nieprawdziwe. 10:53 Pokażecie, że rzekome przywiązanie do konstytucji, do praw obywatelskich, 10:59 do demokracji bezpośredniej to niestety tylko pusty slogan wyborczy. 11:07 Szanowni Państwo, prezydent po tym pierwszym wniosku, który nie został przyjęty przez Wysoką Izbę 11:16 zapowiedział, że złoży kolejny i dał rządowi czas i szansę na naprawę tej sytuacji. 11:25 Wstrzymywał się z ponownym złożeniem wniosku referendalnego w związku z zapowiedziami 11:29 twardych, bezkompromisowych negocjacji w sprawie rewizji systemu ETS, 11:34 które rozpoczęły się w marcu na arenie Unii Europejskiej. 11:39 Przypomnę, o co pytał również dzisiaj pan senator Schetyna, jakie było stanowisko prezydenta. 11:45 Prezydent przed posiedzeniem Rady Europejskiej wysłał instrukcję do pana premiera, 11:52 która odpowiadała właśnie na te wszystkie problemy, o których mówię tutaj, 11:57 więc od samego początku pan prezydent i kancelaria prezydenta były niezwykle aktywne 12:02 w tym, aby także wesprzeć rząd w tych negocjacjach, które się odbywały. 12:08 Jaki jest rezultat tych zapowiedzi rządzących? 12:11 Zaprezentowana 17 lipca, ponad dwa tygodnie temu, propozycja Komisji Europejskiej 12:16 to całkowite fiasko i niestety policzek wymierzony polskiemu rządowi. 12:21 Bruksela nie cofnęła się ani o milimetr w kluczowych dla Polski kwestiach. 12:26 Zaproponowano kosmetyczne, techniczne poprawki, czyli rzekome złagodzenie systemu, 12:32 które polega jedynie na porównaniu nowych propozycji z najczarniejszymi, 12:36 wcześniej planowanymi scenariuszami, a nie z rzeczywistością, w której żyjemy. 12:39 Główne obciążenia pozostały nienaruszone, darmowe uprawnienia są nadal likwidowane, 12:45 a system rozszerza się na kolejne sektory. 12:49 Chciałbym tutaj dodać, że także podczas porannej dyskusji padał taki argument, 12:55 że skoro ta debata w Europie trwa o ETS-ie, a ona trwa dlatego, że rozpoczęły ją 13:02 problemy gospodarcze Niemiec, skoro ta debata trwa, to niepotrzebne jest to referendum, 13:10 bo jeszcze nie znamy szczegółów końcowych rozwiązań. 13:13 Otóż, proszę państwa, tym bardziej jest potrzebne to referendum, 13:16 żeby podczas tej europejskiej debaty o przyszłości polityki klimatycznej 13:21 był bardzo mocny głos Polaków, który będzie niezwykle ważny dla polskiego rządu, 13:28 taką kartą, jeżeli chodzi o możliwości negocjacji właśnie w trakcie tej dyskusji. 13:35 Polskie doświadczenie historyczne uczy nas tego, że kiedy wielokrotnie politycy 13:41 polskiej prawicy ostrzegali przed uzależnieniem energetycznym od Rosji, 13:46 przed gazociągami Nord Stream, Nord Stream 2, bardzo często wielu z państwa, 13:51 ale także przede wszystkim politycy europejscy w Berlinie, w Brukseli, pukali się w czoło. 13:59 Nazywali nas rusofobami, niektórzy mówili, że nie rozumiemy wielkich europejskich 14:05 projektów gospodarczych. Czas przyznał nam tragiczną i krwawą rację. 14:11 Dzisiaj sytuacja z unijną polityką klimatyczną jest uderzająco analogiczna. 14:17 Europa ślepo brnie w deindustrializację i uzależnienie od technologii tworzonej na innych kontynentach. 14:25 Wszystkie liczby, o których mówiłem przed chwilą, jasno na to wskazują. 14:30 Referendum klimatyczne to jest dziś akt głębokiej odpowiedzialności za Polskę i za Europę. 14:38 To nadanie polskiemu rządowi niepodważalnej, potężnej, demokratycznej legitymacji 14:42 do twardej obrony interesów naszych obywateli na arenie unijnej. 14:51 Szanowni Państwo, Wysoka Izba. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej, 14:56 na którą tak często lubicie się powoływać w swoim czwartym artykule, 15:00 stanowi rzecz świętą i fundamentalną dla naszej państwowości. 15:04 Władza zwierzchnia w Rzeczpospolitej Polskiej należy do narodu. 15:08 Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio. 15:14 Zarządzenie referendum to nic innego jak przekazanie tej władzy bezpośrednio w ręce Polaków. 15:20 Demokracja to nie system, w którym obywatele mają prawo głosu raz na cztery lata, 15:24 a potem mają milczeć i posłusznie, tak jak w tym przypadku, 15:29 płacić narzucane im przez Brukselę podatki. 15:33 Prawdziwa demokracja to prawo do współdecydowania w sprawach najważniejszych, 15:37 o szczególnym egzystencjalnym znaczeniu dla państwa i narodu. 15:44 Kiedy trzy miesiące temu ponad 100 tysięcy Polaków, 15:50 członków Solidarności, zwykłych ludzi maszerowało ulicami Warszawy, 15:54 domagając się referendum, ci ludzie nie domagali się przywilejów. 16:00 Domagali się podstawowego, konstytucyjnego prawa do zabrania głosu 16:04 w sprawie swoich miejsc pracy, w sprawie swoich rodzin, w sprawie swojej przyszłości. 16:11 Wtedy ten głos został zignorowany. 16:14 Dzisiaj apeluję do państwa o naprawienie tego błędu. 16:19 Apeluję do Wysokiego Senatu o wyrażenie zgody na organizację referendum 16:23 w sprawie unijnej polityki klimatycznej zainicjowanego przez prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. 16:30 Szanowni Państwo, oddajmy w tej niezwykle ważnej sprawie dotyczącej nas wszystkich, 16:37 dotyczącej wszystkich Polaków głos obywatelom. 16:41 Niech przemówi suweren. 16:43 Niech odbędzie się na jesień referendum zainicjowane przez pana prezydenta Nawrockiego. 16:49 Niech Polacy wypowiedzą się w tej niezwykle ważnej sprawie. 16:53 Dziękuję bardzo.