Adam Bodnar proponuje większy nadzór sądów nad kontrolą operacyjną

00:02 Szanowny Panie Marszałku, Szanowny Panie i Panowie Senatorowie, Szanowny Panie Ministrze, 00:07 Dostojni Zgromadzeni Goście, ja chciałbym bardzo serdecznie podziękować 00:11 Panu Ministrowi za przedstawienie kontekstu prac nad ustawą prac sejmowych, 00:18 ale także za te ogólne wstępne deklaracje dotyczące dalszych prac legislacyjnych. 00:24 Ja myślę, że raport Komisji Śledczej ds. Pegasusa, na który czekamy, 00:31 który był obiecywany, że zostanie zakończony do końca drugiego kwartału 2026 roku, 00:37 będzie dodatkowym impulsem, jeżeli chodzi o dyskusję nad ten temat, 00:43 ponieważ jest ważne, aby z jednej strony nie stracić z pola widzenia realizacji 00:47 interesów państwa, zadań państwa wynikających z artykułu V Konstytucji, 00:51 w tym bezpieczeństwa państwa, ale z drugiej strony bardzo ważne jest także 00:56 poszanowanie praw jednostki. Ja zgłosiłem się do dyskusji, ponieważ faktycznie 01:02 w toku prac Komisji, ale także lektury zarówno dotychczasowych prac legislacyjnych, 01:09 jak również stanowisk przedstawionych przez organizacje pozarządowe 01:12 oraz przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, dostrzegłem, że warto ten projekt, 01:20 chciałbym podkreślić bardzo dobry projekt, ale ten projekt, na którym teraz pracujemy, 01:26 wzmocnić poprzez dokonanie kilku poprawek, które moim zdaniem mają charakter 01:33 uzupełniający, wzmacniający możliwości nadzoru ze strony Sądu nad kontrolą operacyjną. 01:39 I te poprawki zasadniczo odnoszą się do czterech kwestii i one mają taką konstrukcję, 01:53 że de facto ta sama poprawka jest powtarzana, jeżeli chodzi o ustawy dotyczące 02:04 poszczególnych służb. Także łącznie one liczą sobie ładne kilka stron, 02:08 natomiast zasadniczo sprowadzają się do tej samej kwestii. 02:15 Z wyjątkiem jednej poprawki, która, i może od tej zacznę, tym bardziej, 02:19 że mam wrażenie, że ta poprawka ma poparcie także byłego prokuratora generalnego, 02:24 Krzysztofa Kwiatkowskiego, który nas właśnie opuścił. 02:28 Ale mimo wszystko może ja zacznę od jej przedstawienia. 02:31 Chodzi o to, aby wzmocnić obowiązki sprawozdawcze, jeżeli chodzi o informacje o tym, 02:39 w jaki sposób sądy wykonują swoje zadania w zakresie nadzoru nad kontrolą operacyjną. 02:46 Zwrócę uwagę, że artykuł 11 Prawa o prokuraturze mówi o tym, że prokurator generalny 02:52 przedstawia Sejmowi i Senatowi jawną roczną informację o łącznej liczbie osób, 02:59 wobec których został skierowany wniosek o zarządzenie kontroli i utrwalanie rozmów 03:03 lub wniosek o zarządzenie kontroli operacyjnej. 03:05 I później ten przepis mówi, że trzeba wskazać liczbę osób, co do których sąd zarządził kontrolę, 03:09 utrwalanie rozmów, sąd odmówił zarządzenia kontroli. 03:12 Wniosek o kontrolę nie uzyskał zgody prokuratora. 03:17 I tutaj chodzi o to, żeby uzupełnić ten przepis o także informację dotyczącą, 03:24 kiedy sąd, znaczy może nie tyle kiedy, tylko w ilu przypadkach sąd zarządzał 03:28 informację o przebiegu kontroli w trakcie jej trwania. 03:30 W ilu przypadkach sąd w ramach nadzoru nad stosowaniem kontroli operacyjnej 03:33 wydał postanowienie o zakończeniu kontroli operacyjnej i odpowiednio także 03:38 punkt czwarty i punkt piąty, ile razy prokurator zarządzał informacji 03:41 o przebiegu kontroli w trakcie jej trwania oraz ile razy prokurator 03:44 w ramach nadzoru nad stosowaniem kontroli operacyjnej wydał postanowienie 03:47 o zakończeniu kontroli operacyjnej. 03:50 I teraz chciałbym to uzasadnić, dlaczego to jest ważne. 03:53 Mam wrażenie, że wypowiadam się nie tylko w imieniu własnym, 03:55 ale także w imieniu pana prokuratora, byłego prokuratora generalnego 03:59 Krzysztofa Kwiatkowskiego. My głęboko wierzymy w to, że nałożenie 04:03 obowiązku sprawozdawczego na prokuratora generalnego, 04:09 a następnie refleksja nad sprawozdaniem na forum Sejmu oraz Senatu 04:15 jest pewną formą kontroli nad tym, w jaki sposób te właśnie zadania 04:20 są wykonywane. I myślę, że zwłaszcza jeżeli wprowadzamy mechanizm, 04:26 który ma zwiększyć nadzór sądu, to tym bardziej myślę, że taka 04:31 większa przejrzystość i stworzenie tej szansy na to, żeby zapoznawać się 04:34 ze statystykami na bieżąco co roku, będzie miało istotne znaczenie. 04:40 Mam wrażenie także, że ten przepis nie będzie w jakiś sposób 04:44 fundamentalny gdzieś ingerował w pracę służb, czy powodował 04:48 utrudnienie jej działalności. Także to jest pierwsza poprawka. 04:52 A jeżeli chodzi o pozostałe trzy poprawki, to generalnie jest tak, 04:57 że przepisy poszczególnych ustaw mówią o tym, że sąd podejmuje decyzje 05:04 o zarządzeniu kontroli operacyjnej na podstawie materiałów, 05:09 które zostały przedstawione sądowi. Chodzi o to, żeby uzupełnić 05:13 ten przepis o takie zdanie. Na żądanie właściwego prokuratora 05:16 lub sądu organ policji załącza do wniosku w całości albo we wskazanym 05:20 przez prokuratora lub sąd zakresie dalsze materiały zgromadzone 05:24 przed złożeniem wniosku. Sąd może uzależnić wydanie postanowienia 05:29 od załączenia tych materiałów. Także generalnie chodzi o to, 05:34 żeby sąd miał tutaj poprzez ten przepis taką aktywną rolę, 05:38 jeżeli chodzi o żądanie uzupełnienia materiałów i żeby ten przepis 05:43 wzmacniał rolę sądu w tym momencie kluczowym podejmowania decyzji. 05:49 Kolejna poprawka odnosi się do tego, co się dzieje w sytuacji, 05:56 kiedy organ zakończył kontrolę operacyjną. Materiały wracają do sądu 06:03 i sąd ma ocenić, w jaki sposób to było przygotowane. 06:08 Tam użyte jest na końcu przepisu słowo, że przekazywane są materiały. 06:14 Moim zdaniem może wystąpić pewna obawa, że te materiały, które są przekazane 06:21 mogą być przygotowane w taki sposób, że sąd niespecjalnie będzie mógł się 06:25 w sposób szybki, sprawny z tymi materiałami zapoznać. 06:29 Wyobraźmy sobie taką sytuację, o tym mówiłem na komisji, 06:31 że sąd dostaje informację o tym, że została zakończona kontrola operacyjna 06:36 i dostaje przykładowo 10 płyt CD z nagranymi jakimiś rozmowami. 06:42 Wydaje mi się, że w takich sytuacjach można byłoby oczekiwać od służb, 06:45 żeby służby przygotowały te materiały w sposób, który pozwalałby 06:49 na ich szybką i rzetelną weryfikację. Czyli zakładam, że to prawdopodobnie 06:54 byłaby transkrypcja czy jakiś stenogram. Myślę, że przy obecnych 06:57 możliwościach technologicznych nie jest to jakoś specjalnie trudne. 07:01 Natomiast także, i tutaj na to zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich 07:04 i ten przepis by także służył temu, że jeżeli w ramach tych materiałów 07:12 byłyby materiały objęte tajemnicą prawnie chronioną, to także należałoby 07:17 to specjalnie wykazać w tym właśnie postanowieniu. 07:22 Czyli ten przepis by brzmiał w ten sposób. O słowie materiały należałoby 07:25 dodać słowa przygotowane w sposób pozwalający na ich szybką i rzetelną weryfikację. 07:29 W tym, jeżeli takie zostały zgromadzone materiały objęte tajemnicą 07:32 prawnie chronioną oraz wskazuje sposób dalszego postępowania 07:35 ze zgromadzonymi materiałami. Czyli to w pewnym sensie ta moja poprawka 07:39 proponowana inkorporuje także to, co Rzecznik Praw Obywatelskich sugerował. 07:44 I wreszcie ostatnia poprawka, moim zdaniem czysto techniczna 07:47 i tutaj nie powinna budzić wątpliwości, ponieważ w jednym przepisie, 07:51 który jest nowelizowany, pojawia się, można powiedzieć, 07:55 doprecyzowanie, co znaczy termin, że pewne materiały ulegają zniszczeniu. 08:03 I po słowie niezwłocznemu dodaje się słowo nie później jednak niż w terminie 08:06 trzech miesięcy od dnia zakończenia kontroli operacyjnej. 08:09 A szczególnie w zasadniczych przypadkach organ policji może ten termin 08:12 przedłużyć o kolejne trzy miesiące. I chodzi o to, żeby też do artykułu 08:16 do punktu 17 ustawy o policji też dodać właśnie dokładnie to sprecyzowanie 08:22 tego terminu nie później niż w terminie trzech miesięcy. 08:26 I także, żeby sprecyzować, że organ policji informuje nie później 08:31 niż w terminie 14 dni od dnia wykonania zarządzenia w sąd 08:34 oraz właściwego prokuratora o tym, że doszło do takiego zniszczenia. 08:38 Czyli to chodzi o doprecyzowanie, ale chciałbym podkreślić, 08:41 że to doprecyzowanie jest wynikiem dość takiego konsekwentnego czytania 08:46 i tak nowelizacji, która już została przyjęta w punkcie bodajże 15. 08:50 Także to są te cztery poprawki i bardzo apeluję, proszę uprzejmie 08:55 ministerstwo o łaskawe spojrzenie konstruktywne na te właśnie poprawki. 09:01 Dziękuję bardzo. 09:02 Panie Sędorze, prosimy tylko złożyć się. 09:04 Tak. 09:06 Bardzo proszę.