Janusz Pęcherz przedstawia ustawę o kontach OKI

00:24 Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, 00:29 Panie Ministrze, mam zaszczyt przedstawić sprawozdaniem 00:34 Komisji Budżetu i Finansów Publicznych 00:38 uchwalonej przez Sejm w dniu 3 lipca 2026 r. 00:43 ustawie o osobistych kontach inwestycyjnych. 00:49 Marszałek Senatu dnia 3 lipca 2026 r. skierował ustawę do Komisji. 00:55 Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu 21 lipca 2026 r. 01:01 Komisja wnosi, aby Wysoki Senat uchwalić raczył załączony projekt uchwały. 01:10 Ustawa została uchwalona na 61 posiedzeniu Sejmu w dniu 3 lipca 2026 r. 01:17 Za jej przyjęciem opowiedziało się 427 posłów. 01:22 5 posłów było przeciwnych i 1 poseł wstrzymał się od głosu. 01:30 Szczegółowe założenia do ustawy na Komisji 01:32 przedstawi wiceminister finansów Jurand Dropp. 01:37 Celem omawianej dziś ustawy jest zwiększenie poziomu 01:41 długoterminowych oszczędności inwestycji obywateli 01:44 oraz wzmocnienie krajowego rynku kapitałowego 01:47 poprzez stworzenie prostego i atrakcyjnego instrumentu inwestycyjnego, 01:53 czyli osobistych kont inwestycyjnych zwanych OKI. 01:58 Od wielu lat mówimy o potrzebie budowania większych krajowych oszczędności 02:02 i zwiększenie udziału polskiego kapitału w finansowaniu 02:06 i rozwoju gospodarki naszej. 02:10 Wiemy również, że poziom oszczędności gospodarstw domowych w Polsce 02:14 wciąż odbiega od poziomu obserwowanego w wielu państwach europejskich. 02:20 Dlatego potrzebne są rozwiązania, które zachęcą obywateli 02:24 do systematycznego i długoterminowego oszczędzania, 02:28 ale jednocześnie będą proste, przejrzyste i dostępne dla każdego. 02:34 Zgodnie z uzasadnieniem projektu opiniowanej ustawy 02:37 wprowadzenie OKI ma przyczynić się do wzrostu poziomu krajowego oszczędności, 02:42 zwiększenia źródeł finansowania przedsiębiorstw 02:45 oraz poprawy płynności polskiego rynku kapitałowego 02:49 poprzez zwiększenie aktywności inwestorów indywidualnych. 02:54 Jak wynika z oceny skutków regulacji dołączonych do projektu opiniowanej ustawy 02:58 szacuje się, że dzięki funkcjonowaniu OKI do 2040 roku 03:04 na giełdę papierów wartościowych w Warszawie 03:07 ma na płynność dodatkowo około 74 mld zł. 03:11 Ta kwota jeszcze pojawiła się w trakcie komisji. 03:16 Do niej albo ja wrócę, albo jeszcze pan minister w tej materii się wypowie. 03:21 Skąd to 74 mld? Są to miliardy oszacowane bardzo ostrożnie. 03:29 Może to być nawet 200, ale po co mówić 200, 03:33 jeżeli się ich nie zrealizuje, lepiej powiedzieć mniej, 03:37 a zrealizować więcej. 03:38 Głównym zakresem regulacji opiniowanej ustawy 03:42 są zasady gromadzenia aktywów przez osoby fizyczne na OKI 03:47 oraz określenie zasad opodatkowania tych aktywów 03:50 podatkiem od wartości aktywów. 03:54 Ta forma oszczędzania będzie miała charakter dobrowolny, 03:58 a korzystanie z niej nie będzie wiązało się z obowiązkiem 04:02 utrzymywania środków przez określony czas. 04:05 Środki zgromadzone na OKI będą pozostawały w dyspozycji 04:09 jego właściciela, który będzie mógł dokonywać wpłat i wypłat 04:13 w dowolnym momencie. 04:15 Uprawnienia do zawarcia umowy o prowadzenie OKI 04:18 będzie przysługiwało osobom pełnoletnim, 04:22 przy czym jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI. 04:29 Państwo nie narzuca obywatelom sposobu inwestowania, 04:33 lecz tworzy narzędzia, dzięki którym każdy będzie mógł sam zdecydować, 04:38 jak budować swoje bezpieczeństwo finansowe. 04:42 Jedni wybiorą lokaty lub obligacje skarbowe, 04:45 inni fundusze inwestycyjne czy akcje polskich przedsiębiorstw. 04:50 To obywatel podejmuje decyzję, a rolą państwa jest stworzenie 04:54 stabilnych i uczciwych reguł. 04:58 Szczególnie ważna jest prostota proponowanego rozwiązania. 05:01 Jedno konto, jeden system i możliwość gromadzenia 05:06 różnych rodzajów aktywów w jednym miejscu. 05:09 Istotnym atutem jest również możliwość przenoszenia środków 05:13 pomiędzy instytucjami finansowymi bez utraty ciągłości inwestowania. 05:18 Oznacza to większą konkurencję pomiędzy instytucjami finansowymi 05:22 i lepszą ofertę dla klientów. 05:28 Przepisy opiniowanej ustawy przewidują, 05:30 że na OKI będą gromadzone zarówno aktywa inwestycyjne, 05:34 jak i aktywa o charakterze oszczędnościowym. 05:38 Do aktywów inwestycyjnych zaliczane będą m.in. akcje spółek 05:42 oraz jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych. 05:46 Z kolei do aktywów oszczędnościowych zaliczane będą m.in. 05:50 lokaty bankowe oraz skarbowe obligacje oszczędnościowe. 05:55 Takie rozwiązanie pozwoli korzystać z OKI zarówno osobom 05:58 preferującym bezpieczne formy oszczędzania, 06:01 jak i inwestorom zainteresowaną wyższą stopą zwrotu z inwestycji, 06:07 którzy godzą się jednak na ryzyko związane z inwestycją. 06:12 Katalog podmiotów uprawnionych do oferowania i prowadzenia kont OKI 06:16 obejmuje banki, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, 06:20 zakłady ubezpieczeń oraz dobrowolne fundusze emerytalne, 06:23 co ma na celu zapewnienie szerokiej dostępności 06:27 tego produktu na rynku finansowym. 06:30 Opiniowana ustawa przewiduje również, że podstawowe czynności 06:34 związane z funkcjonowaniem OKI, w szczególności otwarcie konta 06:38 oraz dokonywanie wpłat i wypłat środków będą bezpłatne. 06:43 Aktywa zgromadzone na OKI zostaną objęte, wspomniałem wcześniej, 06:48 podatkiem od wartości aktywów. 06:51 Oznacza to odejście od opodatkowania dochodów z OKI 06:55 podatkiem odzysków kapitałowych, czyli tzw. podatkiem belki. 07:01 Podstawą obliczania podatku od wartości aktywów 07:03 będzie suma średnich wartości aktywów w OKI, 07:07 zgromadzonych przez inwestującego na wszystkich posiadanych OKI 07:10 w danym roku podatkowym. 07:13 Mechanizm obliczania podatku przewiduje, że stawka podatku 07:17 ma wynieść 19% wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego 07:22 obowiązującej na dzień 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy. 07:30 Rozwiązanie to ma na celu powiązanie wysokości tego podatku 07:33 z aktualnymi warunkami gospodarczymi oraz poziomem stóp procentowych. 07:39 Stawka podatku od wartości aktywów w 2027 roku 07:44 zgodnie z przepisami opiniowanej ustawy ma wynieść około 0,85% 07:50 wartości aktywów podlegających opodatkowaniu. 07:54 Opiniowana ustawa przewiduje zwolnienie od podatku od wartości aktywów 07:58 w zależności od rodzaju OKI. 08:01 Dla aktywów inwestycyjnych przewidziano zwolnienie do 100 tys. zł. 08:07 Z kolei dla aktywów oszczędnościowych przewidziano niższy limit zwolnienia 08:11 wynoszący 25 tys. zł. 08:14 W praktyce będzie to oznaczało, że aktywa OKI mieszczące się 08:18 w ustawowych limitach nie będą objęte podatkiem od wartości aktywów. 08:24 Ponadto przepisy opiniowanej ustawy przewidują ochronę 08:27 realnej wartości limitu zwolnień podatkowych przed skutkami inflacji. 08:32 Od 2030 roku kwoty aktywów zwolnionych z opodatkowania 08:36 będą podlegały corocznej waloryzacji. 08:39 Jej podstawą będzie wskaźnik inflacji liczony od pierwszych trzech kwartałów roku 08:45 poprzedzającego rok waloryzacji. 08:48 Proces rozliczania zobowiązań podatkowych związanych z OKI będzie cyfrowy. 08:53 Rozliczenie podatku od wartości mają być realizowane poprzez e-urzędy 08:58 Urząd Skarbowy. Opiniowana ustawa reguluje także zasady 09:03 rozporządzania aktywami zgromadzającymi na wypadek śmierci inwestującego. 09:10 Tu kilka jeszcze takich uwag, które się pojawiały 09:16 przy omawianiu tej ustawy, a mianowicie można mieć wiele OKI, 09:23 natomiast limit w tym zakresie jest jeden. 09:26 Pamiętanie o tym limicie jest z kolei, i to jest bardzo ważne, 09:30 po stronie administracji, jeśli chodzi o sprawy podatkowe, 09:34 jest obowiązkiem instytucji finansowych, żeby o tym raportować. 09:38 W takim sensie będzie to proste, ponieważ obywatele nie będą musieli 09:42 o wszystkim pamiętać, natomiast oczywiście chodzi o ten jeden limit 09:47 zwolnienia i do tego tu jeszcze będziemy trochę wracać. 09:54 Artykuł 18 ustawy wprowadza zasady ograniczenia kosztów funkcjonowania OKI 09:59 poprzez katalog zamknięty dopuszczalnych obciążeń, czyli inwestujący 10:05 nie będzie mógł być obciążany jakimikolwiek opłatami związanymi 10:10 z zawarciem umowy, prowadzeniem rachunku, brakiem aktywności 10:14 wpłatami, wypłatami, opłatami wynikającymi z dokumentów. 10:21 Koszty operacyjne i administracyjne są co do zasady wyłączone 10:26 z przerzucania na inwestora, a dopuszczalne opłaty muszą wynikać 10:30 wyłącznie z ustawowo określonych elementów umowy oraz regulacji 10:35 instytucji finansowej. W przeciwieństwie jednak do typowych 10:39 produktów inwestycyjnych OKI nie jest platformą inwestycyjną, 10:44 ale jest instrumentem powiązanym z preferencją podatkową dla aktywów 10:49 zgromadzonych w ramach systemu. Jego funkcja to nie tylko umożliwienie 10:53 inwestowania w dostępne aktywa, ale przede wszystkim stworzenie 10:57 uprzywilejowanego reżimu podatkowego dla oszczędzania i inwestowania. 11:04 Nadzór nad bezpieczeństwem środków sprawuje KNF stosując przepisy, 11:09 które dotyczą odpowiednich instrumentów finansowych. 11:15 Ministerstwo Finansów w związku z Funduszem Edukacji Finansowej 11:18 przygotowuje kampanię, która będzie zachęcać do oszczędzania 11:22 i myślenia o własnym majątku w kategoriach własności instrumentów 11:26 finansowych. To jest jedna sprawa. Druga dotyczy oczywiście 11:30 samych instytucji finansowych, które będą chciały pozyskać klientów 11:35 utrzymujących swoje aktywa w ramach OKI. To dwie główne kwestie. 11:41 Tu teraz przejdę do samej dyskusji. W dyskusji ona była dość długa 11:48 i ciekawa. Głos zabierali niektórzy senatorowie wielokrotnie, 11:54 ale głos zabierali senatorowie Grzegorz Bierecki, Krzysztof Bieńkowski, 11:59 Kazimierz Klejna, Leszek Czarnoba i Janusz Pęcherz. 12:03 Pytania i uwagi do ustawy dotyczyły większości limitu zwolnienia 12:07 podatkowego od wartości aktywów wynoszących 25 tys. zł dla aktywów 12:14 oszczędnościowych, czyli tych bezpiecznych, czyli głównie chodziło 12:18 o lokaty. Senator Bierecki stwierdził wprost i w kilku wypowiedziach, 12:23 że jest to de facto likwidacja podatku belki, zaś senator Krzysztof Bieńkowski 12:29 zasugerował, że limit zwolnienia wynoszący 25 tys. zł nie powinien dotyczyć 12:36 lokat, a obligacji skarbowych. Ta dyskusja się nie zakończyła. 12:46 Ministerstwo jednoznacznie może się w tej materii nie wypowiedziało. 12:50 Stwierdzono, że jeżeli będzie taka potrzeba, to Pan Minister Finansów 12:54 zrobi to podczas debaty naszej, czyli w Senacie. 13:06 Biuro legislacyjne przedstawiło, reprezentowane było przez Pana 13:14 Głównego Legislatora Łukasza Makarskiego, jedną uwagę ogólną 13:18 przez sześć uwag szczegółowych do ustawy. Ostatecznie przewodniczący 13:23 Komisji Kazimierz Klejna zaproponował przyjęcie ustawy bez poprawek 13:26 i ten wniosek został przegłosowany. 75 senatorów głosowało za, 13:33 3 senatorów się wstrzymało od głosu. W imieniu Komisji, Budżetu i Finansów 13:39 Publicznych proszę, aby Wysoka Izba przyjęła tę ustawę bez poprawek. 13:44 Dziękuję bardzo. 13:48 Dziękuję. Czy są pytania? 13:53 Senatora rozdawcy nie ma. 13:55 Tak, dziękuję bardzo.