Paulina Hennig-Kloska: ETS można zmieniać, nie opuszczać

00:00 Dziękuję bardzo. Szanowni Państwo, od wielu miesięcy powtarzamy jak zdarta płyta, 00:08 że nie można wyjść z systemu ETS, ale jako kraj członkowski Unii Europejskiej 00:13 możemy system ETS zmieniać. I oto dziś właśnie robimy ten pierwszy, 00:19 ale milowy krok w kierunku łagodzenia systemu ETS funkcjonującego od wielu lat 00:26 w krajach członkowskich Unii Europejskiej. Po raz pierwszy, jak widzimy, 00:33 Komisja Europejska potrafiła zaproponować cofnąć się, zrobić krok wstecz 00:40 i zaproponować rewizję dyrektywy ETS, która nie zaostrza przepisów prawa, 00:47 ale łagodzi de facto wpływ tego systemu na kraje członkowskie, ich gospodarkę, 00:54 życie ludzi. To bardzo ważne, że udało nam się w ostatnich miesiącach, 01:02 latach w zasadzie, bo jeszcze przed polską prezydencją zaczęliśmy próbować 01:07 zmieniać myślenie krajów członkowskich Unii Europejskiej, szukać partnerów 01:12 w tym myśleniu, tłumacząc, że faktycznie potrzebujemy łagodzenia polityki 01:19 klimatycznej Unii Europejskiej, by wzmacniać konkurencyjność naszych gospodarek, 01:27 by wzmacniać konkurencyjność europejskiego przemysłu, by, krótko mówiąc, 01:32 nie wylać dziecka z kąpielą. Szanowni Państwo, otóż dokładnie, 01:38 co ta decyzja dzisiaj, czy decyzja kierunkowa, decyzja, ale propozycja 01:43 Komisji Europejskiej w praktyce oznacza. Po pierwsze, wracamy na ścieżkę 01:49 wzmacnienia gospodarek europejskich, wracamy na ścieżkę wzmacnienia 01:54 europejskiego przemysłu, budowania jego konkurencyjności, wzmacniania jego 02:01 konkurencyjności wobec konkurentów z Azji, albo Ameryki, czy Bliskiego Wschodu. 02:08 Ale kierunkowo te propozycje dają też kolejne środki finansowe dla polskich 02:17 rodzin, polskich firm, polskich samorządów na dekarbonizację, na czyste powietrze 02:25 i na dalsze procedowanie transformacji energetycznej. Co decyzja zawiera? 02:33 Zapewne wielu z Państwa zapoznało się już z tą propozycją Komisji Europejskiej. 02:40 Bo ja przypomnę, to jest propozycja, która rozpoczyna dyskusję. Wiele propozycji, 02:47 wiele elementów naszego stanowiska negocjacyjnego zostało w tej propozycji 02:52 uwzględnione. To po pierwsze, bardzo istotny element, spowolnienie tempa 02:58 redukcji emisji. Emisje będą wygaszane dłużej o 10 lat, czyli przesuwamy ten rok 03:08 końcowy z 1939 do 1949 roku. Po drugie, bardzo ważne, to ostatnio informowaliśmy, 03:16 zbudowaliśmy koalicję dwunastu państw wokół tego, by przedłużyć funkcjonowanie 03:21 funduszu modernizacyjnego, którego Polska, przypomnę, jest i pozostanie największym 03:27 beneficjentem. To niezwykle ważne, bo to są środki dedykowane na proces 03:35 transformacji energetycznej. To są środki, które wspierają podnoszenie 03:40 efektywności energetycznej polskich domów, mieszkań, ale także szkół, szpitali, 03:49 jednostek samorządu terytorialnego. Mamy jeszcze bardzo wiele do zrobienia w tym 03:54 Polsce i dobrze, że będziemy mieli na to też dedykowane dodatkowe środki 03:59 inwestycyjne, ale to też środki na wsparcie transformacji np. polskiego 04:05 ciepłownictwa, bo dokładnie z tego funduszu modernizacyjnego w przeszłości 04:09 uruchamialiśmy program OZE dla ciepłownictwa, czy transformacji polskiej wsi, 04:16 polskiego rolnictwa, bo to przecież z tych środków budowany jest program Energia dla 04:23 wsi. No i oczywiście niezwykle ważny, nowy Fundusz Wsparcia Inwestycji w Obszarze 04:30 Przemysłu, nakierowany w szczególności na ten przemysł, w którym proces 04:36 dekarbonizacji i redukcji emisji jest szczególnie trudny, czyli ETS Investment 04:43 Booster. I to jest też element, o którym Polska walczyła w drodze negocjacji. 04:51 Bardzo się cieszę, tak jak powiedziałam, oceniam tę propozycję Komisji Europejskiej 04:56 jako naprawdę istotny krok milowy. 05:00 Nie da się nie zauważyć, że po raz pierwszy nie mamy do czynienia z zaostrzaniem 05:05 polityki klimatycznej, z zaostrzaniem kursu, z przykręcaniem kurka, tylko wręcz z 05:13 luzowaniem, łagodzeniem i to jest naprawdę ogromny sukces polskiej dyplomacji. 05:19 To jest ogromny sukces zespołu pracującego w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. 05:26 To jest ogromny sukces stałego przedstawicielstwa Polski w Brukseli, zwłaszcza 05:31 tych osób, które pracują i są dedykowane do pracy w ramach Komisji do Spraw 05:38 Środowiska, bo oczywiście my z satysfakcją przyjmujemy tę propozycję Komisji 05:46 Europejskiej, ale będziemy walczyć o więcej. 05:49 Za chwilę o tym więcej powiem, pan minister Krzysztof Bolesta. 05:55 To, co chciałabym jeszcze podkreślić, to to, że nie udałoby się to, gdyby nie 06:03 właśnie zbudowanie zrozumienia i nakłanienie do zmiany myślenia części 06:09 przedstawicieli różnych krajów członkowskich, to zbudowanie koalicji zarówno, jeżeli 06:17 chodzi o koalicję dwunastu państw w celu obrony Funduszu Modernizacyjnego i jego 06:23 dalszego funkcjonowania, jak i zbudowanie koalicji dziesięciu krajów, które 06:29 wspólnie mają mniejszość blokującą wokół oczekiwań głębokiej zmiany w polityce 06:38 klimatycznej, głębokiej zmiany w systemie ITS, by się nie udało. 06:43 Bo to pokazuje, szanowni państwo, ten kierunek, o którym mówimy od ponad dwóch 06:48 lat w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. 06:50 Jesteśmy częścią Unii Europejskiej, jesteśmy ważnym graczem przy stole. 06:56 Polska to duży, dumny, europejski kraj, który ma ambicje zmieniać myślenie w 07:03 Europie, kreować w Europie rzeczywistość i dochodzić do konkluzji i porozumień w 07:09 drodze dyplomacji, a nie trzaskania drzwiami. 07:12 Wywracanie stolika, trzaskanie drzwiami nigdy nie robiło wrażenia w Brukseli, 07:18 przynosiło zawsze więcej złego niż dobrego. 07:21 Drogą dyplomacji, rozmów, merytorycznych argumentów, konkretnych obliczeń i 07:28 wskazań można przekonać, jak widać, zarówno partnerów naszych sojuszników, inne kraje 07:36 członkowskie, jak i kierownictwo poszczególnych DG i samych komisarzy i 07:45 szefowej Wunderland. 07:47 I za to zrozumienie dzisiaj już dziękuję. 07:50 Będziemy pracować dalej. 07:52 Tak jak powiedziałam, więcej zaraz o tym, pan minister, jak dalej będzie ta ścieżka 07:56 negocjacyjna wyglądać i o co walczymy, a walczymy. 08:00 Walczymy oczywiście o dalsze spowalnianie. 08:02 Polska pokazuje, wnosimy bardzo konkretny głos na poziomie Unii Europejskiej, który mówi o 08:08 potrzebie uwzględnienia stanowisk poszczególnych krajów członkowskich, które mają 08:15 różne miały, różny punkt startowy, różne wyzwania przed nimi stojące. 08:20 Działają często w różnych, odmiennych warunkach klimatycznych. 08:24 Ale z drugiej strony nasz głos jest też w Brukseli coraz bardziej przekonujący, ponieważ 08:32 my nie rezygnujemy jednocześnie z naszych ambicji. 08:35 Przyspieszamy z procesem transformacji energetycznej, co widać gołym okiem, bo 08:40 Polska dzisiaj jest liderem zwiększenia nakładów inwestycyjnych, zarówno na proces 08:45 transformacji w energetyce, na proces adaptacji miast i regionów, na proces ochrony 08:53 bioróżnorodności w naszych lasach, obejmując ochroną coraz kolejne regiony i 09:03 kolejne obszary. 09:05 Więc z jednej strony mówimy, że trzeba zachęcać, nie karać, ale też pokazujemy, że ta 09:12 metoda działa, że jesteśmy krajem mocno przyspieszającym proces zmiany, ale chcemy 09:19 tę zmianę robić tak, by ona miała akceptację społeczną, by ona była akceptowana 09:25 społecznie, by ona była dopasowana do możliwości i wyzwań poszczególnych krajów 09:30 członkowskich. Jestem dumna ze skuteczności naszego zespołu negocjacyjnego, ale to 09:38 dopiero pewien etap naszej drogi. 09:42 Co dalej proszę panie ministrze? 09:44 Oddaję panu głos. 09:45 Dzień dobry państwu, dziękuję panie minister. 09:47 Ja chciałem powiedzieć o trzech rzeczach. 09:49 Co dalej, czyli o co będziemy dalej walczyć, w jaki sposób i z kim. 09:55 Te trzy elementy są bardzo ważne, dlatego że to co powiedziała pani minister, to co się 10:01 wydarzyło dzisiaj to jest dopiero pierwszy krok, a właściwie drugi krok tej całej 10:07 procedury zmiany systemu ETS, dlatego że pierwszy krok wydarzał się zanim komisja 10:14 zaproponowała to co dzisiaj zaproponowała. 10:16 Czyli cały wysiłek, który polegał na tym, że rozmawialiśmy z innymi państwami 10:21 członkowskimi, z innymi ministrami, z Komisją Europejską, z Parlamentem 10:27 Europejskim. To jest cała ta praca, która została włożona zanim komisja 10:33 sformalizowała swoje stanowisko. 10:35 I tu naprawdę jestem dumny z naszego zespołu, z naszej analityki, z zespołu w 10:40 COBIZ-e, zespołu w ministerstwie, w naszym biurze w Brukseli, bo to jest naprawdę 10:45 ogromny wysiłek, który ludzie wykonali po to, żeby jak najwięcej elementów 10:51 polskiego stanowiska, tego co my chcemy, było już uwzględnione w tej propozycji 10:56 komisji. I teraz będziemy nad tą propozycją pracować już w formacie 11:01 oficjalnym Rady Unii Europejskiej i później w parlamencie. 11:06 Chciałbym jeszcze podkreślić, że to jest coś unikatowego naprawdę, że przy 11:11 poprzedniej rewizji ETS-u za poprzedniego rządu stanowisko polski czy działania 11:17 polskie ograniczały się w dużej mierze do tego, żeby zagłosować przeciw. 11:21 Tym razem my po prostu pracujemy nad tym, żeby ta propozycja była dla nas dobra. 11:28 I to jest ten pierwszy krok. 11:30 Ta propozycja już jest dla nas dobra, ale będziemy pracować, żeby ją dalej 11:35 poprawiać. Po pierwsze, cały czas będziemy dbać o to, żeby przemysł miał jak 11:40 najlepsze warunki do funkcjonowania w Polsce i w Unii Europejskiej. 11:45 Nie chcemy pustyni przemysłowej, bo to jest ten element, który daje nam to 11:51 bogactwo, które wciąż w Europie jeszcze mamy, a naprawdę jesteśmy blisko, żeby 11:56 niemądrą polityką to bogactwo tracić. 11:59 Więc cały czas będziemy działać na rzecz poprawy warunków funkcjonowania 12:03 przemysłu w Unii Europejskiej. 12:05 Druga rzecz, będziemy działać po to, żeby powiększać te elementy ETS-u, które 12:11 są elementami polityki solidarnościowej, czyli investment booster i fundusz 12:16 modernizacyjny. To są te dwa elementy, które pozwalają nam zmieniać rzeczywistość 12:23 w Polsce, inwestować, zmieniać przemysł, zmieniać energetykę, o to będziemy 12:27 walczyć. Trzecia rzecz, to jest przy naszym przypadku, jesteśmy bardzo przewidywalni 12:33 w Europie, niektórym to się podoba, niektórym mniej. 12:36 Będziemy walczyć o to, żeby dalej przesunąć ETS-2, żeby to był albo system 12:40 dobrowolny, albo zupełnie, żeby ten system zniknął z dyrektywy i o to będziemy 12:46 walczyć. W jakiej konfiguracji, czyli z kim? 12:51 Pani minister już o tym powiedziała. 12:53 Budujemy różne koalicje, różne sojusze. 12:56 Jesteśmy w tej chwili w takich dwóch dużych grupach, jedna to jest zbudowana 13:00 wokół popierania funduszu modernizacyjnego, druga to jest nieco bardziej 13:06 zróżnicowana grupa, grupa, która ma na celu pragmatyczne podejście do reformy ETS 13:12 i tutaj w tej grupie mamy zapewnioną na razie mniejszość blokującą, czyli to jest 13:18 bardzo, bardzo istotny element w walce o dobry tekst tej regulacji. 13:24 To co chciałbym jeszcze powiedzieć to to, że tym razem jesteśmy znowu bardzo dobrze 13:30 przygotowani, konsultujemy się dosyć regularnie z przemysłem, z sektorami 13:35 energochłonnymi, wiemy czego polskie firmy też oczekują po tej rewizji, więc 13:41 naprawdę jesteśmy przygotowani i to jest dla mnie praca nad rewizją tego systemu, to 13:49 taki dowód na to, że Polska jest częścią Unii Europejskiej i musimy działać tak, 13:58 żeby poprawiać ten system, bo mamy na to bardzo duży wpływ, jesteśmy dużym 14:02 państwem, mamy dużo głosów w Radzie, mamy też aktywnych europosłów, jeden z 14:08 naszych europosłów został mianowany jako sprawozdawca tej, jednego z tych 14:14 elementów rewizji ETS, poseł Jarubas będzie odpowiadał za benchmarki, także 14:20 naprawdę jesteśmy przygotowani i analitycznie i osobowo i teraz jedziemy 14:26 dalej, żeby jeszcze ten system był lepszy niż zaproponowała komisja. 14:31 Szanowni Państwo, jesteśmy częścią Europy i skutecznie zabiegamy o moderowanie jej 14:39 przyszłości, skutecznie wpływamy na decyzje w Brukseli i dzisiejsza propozycja 14:44 komisji jest tego najlepszym dowodem.