Izabela Bodnar: Pamięć o ofiarach zbrodni wołyńskiej

00:02 Szanowny Panie Marszałek, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. 00:07 Dzisiejsza uchwała przypada 83. rocznicę kulminacji zbrodni wołyńskiej. 00:13 Składamy nią hołd dziesiątkom tysięcy niewinnych ofiar, zamordowanych wyłącznie dlatego, że byli Polakami. 00:19 Pamiętamy, że około 90% wszystkich ofiar stanowili bezbronni mieszkańcy kresowych wsi. 00:25 Kobiety, dzieci, osoby starsze, których jedyną winą było ich pochodzenie. 00:31 Ich cierpienie i śmierć pozostają jedną z najtragiczniejszych kart naszej historii. 00:36 Projekt uchwały w sprawie uczczenia pamięci ofiar lub dobójstwa dokonanego na Kresach Wschodnich 00:40 przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1939-1947 poprzedniego wieku 00:44 to wyraz naszej odpowiedzialności za pamięć historyczną oraz kontynuację zobowiązania, 00:49 którą Wysoka Izba podjęła przyjmując uchwałę ustanawiającą Narodowy Dzień Pamięci Ofiar lub Dobójstwa. 00:54 Naszym obowiązkiem jest zachowanie pamięci o tych wydarzeniach i przekazywanie prawdy kolejnym pokoleniom. 01:02 Pamięć nie jest bowiem wymierzona przeciwko komukolwiek. 01:04 Jest wyrażem szacunku dla ofiar oraz fundamentem odpowiedzialnego spojrzenia na naszą historię. 01:09 Dlatego tak ważnym elementem tej uchwały jest apel o przyspieszenie systemowych eshumacji 01:13 oraz zapewnienie wszystkim ofiarom godnego pochówku. 01:18 Rodziny ofiar od dziesięcioleci czekają na możliwość odnalezienia szczątków swoich bliskich i godnego ich pochowania. 01:22 To coś, co im się należy jako ludziom, którym przez wiele lat odmawiano prawa do godnego miejsca pamięci. 01:30 Tą uchwałą oddajemy również hołd wszystkim, którzy próbowali chronić ludność cywilną przed zagładą. 01:36 Wspominamy żołnierzy spontanicznie organizujących samoobronę, żołnierzy Armii Krajowej oraz batalionów chłopskich, 01:42 którzy często o zarażenie własnego życia bronili mieszkańców Wołynia, województwa lwowskiego, 01:45 Tarnopolskiego, Stanisławowskiego i innych terenów objętych zbrodnią. 01:49 Jednocześnie z należnym szacunkiem wspominamy Ukraińców. 01:53 Tych Ukraińców, którzy pomimo śmiertelnego zagrożenia ratowali swoich polskich sąsiadów. 01:58 Ostrzegali przed napadami, udzielali schronienia, pomagali uciekać. 02:01 Wielu z nich zapłaciło za to najwyższą cenę. 02:03 Ich odwaga przypomina nam, że nawet w najciemniejszych momentach historii można było i trzeba było zachować człowieczeństwo. 02:11 To także część prawdy historycznej, którą powinniśmy pielęgnować. 02:14 Wyrażamy wdzięczność wszystkim, którzy od lat troszczą się o zachowanie pamięci, o ofiarach. 02:18 Historykom, badaczom, publicystom, pisarzom, artystom, społecznikom oraz rodzinom pomordowanych. 02:25 Dzięki ich pracy pamięć nie zginęła, a kolejne pokolenia mogą poznawać prawdę o tych tragicznych wydarzeniach. 02:30 Chcę podkreślić, że historia, nawet najtragiczniejsza, nie powinna być przeszkodą w budowaniu dobrych relacji między narodami. 02:37 Przeciwnie, tylko prawda, pamięć i wzajemny szacunek mogą być fundamentem wzajemnego pojednania. 02:44 Dlatego w tej uchwale potwierdzamy wolę zgodnego i przyjacielskiego współżycia z narodem ukraińskim. 02:49 Polska konsekwentnie wspiera Ukrainie w jej walce o niepodległość i bezpieczeństwo. 02:53 Właśnie dlatego wierzymy, że partnerskie relacje między naszymi narodami powinny opierać się na wzajemnym szacunku oraz uczciwym zmierzeniu się z historią. 03:01 W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum deklaruję poparcie dla przedłożonego projektu uchwały. 03:05 Niech będzie ona warunkiem, wyrazem naszej pamięci, szacunku, odpowiedzialności wobec ofiar oraz zobowiązaniem, że ich los nigdy nie zostanie zapomniany. 03:14 Dziękuję.